Chơi hụi có được pháp luật cho phép không?

Hụi (hay còn gọi là họ, biêu, phường) từ lâu đã trở thành một hình thức tài chính dân gian quen thuộc, gắn liền với đời sống của người dân từ nông thôn đến thành thị. Đây là giải pháp giúp bà con xoay xở vốn làm ăn, xây sửa nhà cửa hay lo liệu việc gia đình mà không cần qua những thủ tục ngân hàng phức tạp.

Pháp luật Việt Nam hoàn toàn không cấm người dân chơi hụi. Hoạt động này được điều chỉnh cụ thể bằng Nghị định 19/2019/NĐ-CP.

Căn cứ vào Khoản 1 Điều 4 Nghị định 19/2019/NĐ-CP có thể hiểu dây hụi là một hụi hình thành trên cơ sở thỏa thuận cụ thể của những người tham gia hụi về thời gian, phần hụi, thể thức góp hụi, lĩnh hụi, quyền, nghĩa vụ của chủ hụi (nếu có) và các thành viên. Tuy nhiên, pháp luật chỉ bảo vệ những dây hụi tuân thủ đúng khuôn khổ quy định. Nếu việc chơi hụi biến tướng thành cho vay nặng lãi, lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc huy động vốn trái phép, người vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. 

Chơi hụi thế nào để không phạm luật và tránh rủi ro bể hụi?

Các nguyên tắc cốt lõi để chơi hụi không phạm luật

Để một dây hụi hoạt động hợp pháp và không bị xem là vi phạm pháp luật, những người tham gia (đặc biệt là người làm chủ hụi) cần ghi nhớ các quy định bắt buộc sau:

1. Độ tuổi quy định:

- Thành viên: Căn cứ Khoản 1 Điều 5 Nghị định 19/2019/NĐ-CP.

+ Người từ đủ 18 tuổi trở lên, không mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015.

+ Người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi nếu có tài sản riêng có thể là thành viên của dây hụi. Nếu dùng tài sản riêng là bất động sản, động sản phải đăng ký để tham gia dây hụi thì phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý.  

- Chủ hụi: Căn cứ Khoản 1 Điều 6 Nghị định 19/2019/NĐ-CP thì chủ hụi phải là người từ đủ 18 tuổi trở lên, không mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015.

2. Tuân thủ trần lãi suất: Lãi suất trong hụi có lãi do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 20%/năm tính trên tổng số tiền phải đóng của các thành viên nhân với số kỳ mở hụi căn cứ Khoản 1 Điều 468 tại Bộ luật Dân sự 2015.

3. Phải lập thành văn bản: Thỏa thuận góp hụi cần được lập thành văn bản theo Điều 7 Nghị định 19/2019/NĐ-CP. Văn bản có chữ ký xác nhận của đầy đủ các thành viên tham gia, ghi rõ họ tên, địa chỉ, số căn cước công dân/hộ chiếu, số tiền góp, thời gian diễn ra dây hụi, kỳ mở hụi, thể thức góp và lĩnh hụi.

4. Thông báo với chính quyền: Trường hợp dây hụi có giá trị các phần hụi tại mỗi kỳ mở từ 100 triệu đồng trở lên hoặc có tổ chức hai dây hụi trở lên, chủ hụi có trách nhiệm phải thông báo bằng văn bản cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú theo Khoản 1 Điều 14 Nghị định 19/2019/NĐ-CP. 

Nhận diện rủi ro và phòng tránh bể hụi

Đa phần các vụ bể hụi đều bắt nguồn từ sự tin tưởng mù quáng, lòng tham lãi suất cao hoặc việc chủ hụi dùng tiền dây này đắp sang dây khác. Để không trở thành nạn nhân của những cú sập bẫy tài chính, cần lưu ý: 

Chọn mặt gửi vàng – Tránh xa hụi ảo, hụi mạng

Tuyệt đối không tham gia các dây hụi trên mạng xã hội (Facebook, Zalo, nhóm kín) với những người không rõ nhân thân, lai lịch hoặc không biết rõ nhà cửa, gia đình thực tế.

Ưu tiên tham gia các dây hụi nhỏ, gồm những người thân quen trong họ hàng, làng xóm lâu năm, hiểu rõ hoàn cảnh kinh tế và độ uy tín của nhau.

Giữ chặt chứng từ, biên nhận tiền bạc

Mỗi lần đóng tiền hụi hoặc khi đến lượt hốt hụi, bắt buộc phải yêu cầu chủ hụi ký nhận vào sổ hoặc viết biên lai ghi rõ ngày tháng, số tiền cụ thể.

Nếu chuyển khoản ngân hàng, phần nội dung chuyển tiền nên ghi rõ ràng, tránh chuyển khoản chung chung mập mờ.

Cảnh giác với bẫy lãi suất khủng

Nhiều chủ hụi thường dùng chiêu trò hứa hẹn mức hoa hồng cao để dụ dỗ người chơi góp nhiều dây hụi lớn. Hãy luôn tỉnh táo vì lợi nhuận càng cao thì rủi ro mất trắng càng lớn. 

Xem thêm: Chưa trả hết nợ nhưng giải thể có đúng luật không?