Nguyên tắc chung: Đã tặng cho thì khó tự ý "quay xe"
Theo Điều 457 Bộ luật Dân sự 2015 về Hợp đồng tặng cho tài sản quy định: "Hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận".
Khi giao dịch tặng cho đã hoàn tất và phát sinh hiệu lực chuyển quyền sở hữu:
- Quyền sở hữu đã sang tên/chuyển giao: Tài sản đó không còn thuộc quyền sở hữu của người cho nữa mà đã trở thành tài sản hợp pháp của người được nhận.
- Không thể đòi lại chỉ vì đổi ý hoặc hối hận: Pháp luật không chấp nhận việc một bên tự ý "quay xe" đòi lại tài sản chỉ vì lý do chủ quan như tiếc của, mâu thuẫn tình cảm, giận dỗi hay thay đổi ý định sau khi mọi việc đã xong xuôi.
Nói cách khác, nếu người tặng cho tự nguyện, minh mẫn và giao tài sản đúng quy định, việc đòi lại thuần túy vì đổi ý thường không có cơ sở pháp lý vững chắc.

Khi nào việc lấy lại hoặc hủy bỏ tặng cho có thể được xem xét?
Dù nguyên tắc chung là tôn trọng sự dịch chuyển quyền sở hữu đã hoàn tất, trên thực tế vẫn có những tình huống đặc biệt mà quyền lợi của bên tặng cho có thể được đặt ra để xem xét theo quy định pháp luật:
Tặng cho tài sản có kèm theo điều kiện nhưng không được thực hiện
Nếu việc tặng cho có gắn với một điều kiện cụ thể (ví dụ: Điều kiện chăm sóc, phụng dưỡng, hoặc thực hiện một nghĩa vụ nào đó theo thỏa thuận) mà bên được tặng cho không thực hiện điều kiện đó, bên tặng cho có thể căn cứ vào Điều 462 Bộ luật Dân sự 2015 để yêu cầu giải quyết hoặc hủy bỏ giao dịch theo quy định về Tặng cho tài sản có điều kiện.
Giao dịch chưa hoàn tất thủ tục chuyển quyền theo luật định
Đối với những tài sản pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, việc chuyển giao quyền phải gắn với trình tự, thủ tục pháp lý nhất định. Nếu thủ tục chưa hoàn tất và phát sinh tranh chấp, các bên cần đối chiếu chặt chẽ với quy định pháp luật về hình thức và hiệu lực của hợp đồng tặng cho tài sản đó.
Giao dịch bị vô hiệu do vi phạm điều kiện có hiệu lực
Một giao dịch tặng cho có thể bị xem xét tuyên bố vô hiệu nếu thuộc các trường hợp pháp luật quy định, chẳng hạn như:
- Người tặng cho không có năng lực hành vi dân sự hoặc bị mất năng lực hành vi dân sự tại thời điểm thực hiện;
- Bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép khi tặng cho;
- Vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội;
- Không tuân thủ quy định bắt buộc về hình thức.
Khi giao dịch bị vô hiệu, hậu quả pháp lý được giải quyết theo nguyên tắc hoàn trả cho nhau những gì đã nhận, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác về tài sản hoặc hoa lợi, lợi tức.
Lưu ý để tránh tranh chấp tài sản sau khi tặng cho
Những tranh chấp liên quan đến tặng cho tài sản thường bắt nguồn từ sự cả nể, làm ăn/giao dịch miệng thiếu rõ ràng. Để hạn chế rủi ro cho cả người cho và người nhận, nên lưu ý:
- Ghi rõ điều kiện ngay từ đầu (nếu có): Nếu việc tặng cho gắn với kỳ vọng hoặc nghĩa vụ nào, hãy thể hiện rõ ràng trong văn bản thỏa thuận thay vì chỉ nói miệng rồi tự ngầm hiểu.
- Tuân thủ đúng thủ tục pháp lý: Với nhà đất hoặc tài sản có giá trị lớn, hãy thực hiện đầy đủ thủ tục công chứng, chứng thực và đăng ký sang tên theo đúng quy định để tránh "treo" pháp lý kéo dài.
Xem thêm: Con riêng có được hưởng thừa kế của cha dượng, mẹ kế không?













