Con ngoài giá thú và con trong thời kỳ hôn nhân có quyền bình đẳng
Theo quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 651 Bộ luật dân sự 2015, pháp luật Việt Nam bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mọi đứa trẻ, không phân biệt con trong giá thú hay con ngoài giá thú mà dùng từ "con đẻ".
"a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;"
Do đó, khi xét về quyền thừa kế, con ngoài giá thú hoàn toàn có thể có tên trong hàng thừa kế và được hưởng di sản bình đẳng như những người con chung của vợ/chồng hợp pháp, miễn là mối quan hệ cha - con hoặc mẹ - con đó được pháp luật công nhận.
Trường hợp chia di sản thừa kế
Trường hợp 1: Thừa kế theo pháp luật
Khi người để lại di sản qua đời mà không lập di chúc (hoặc di chúc không hợp pháp), di sản sẽ được phân chia theo quy định của pháp luật:
- Hàng thừa kế thứ nhất: Bao gồm vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.
- Quyền lợi của con ngoài giá thú: Con ngoài giá thú (đã được xác định là con đẻ) nằm ở hàng thừa kế thứ nhất. Do đó, họ hoàn toàn có quyền hưởng phần di sản bằng đúng phần di sản của những người con khác trong hàng thừa kế thứ nhất.
- Điều kiện cốt lõi: Để được chia thừa kế theo pháp luật, con ngoài giá thú phải chứng minh được quan hệ huyết thống. Trường hợp người cha/mẹ chưa nhận con khi còn sống, người con cần thực hiện thủ tục nhận cha, mẹ, con tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền (hoặc thông qua giám định ADN theo thủ tục tố tụng tại Tòa án).
Trường hợp 2: Thừa kế theo di chúc
Nếu người qua đời để lại di chúc hợp pháp định đoạt toàn bộ tài sản của mình:
- Trường hợp di chúc có tên con ngoài giá thú: Người để lại di sản có quyền tự do định đoạt tài sản của mình cho bất kỳ ai. Nếu trong di chúc có phần chia cho con ngoài giá thú, người đó sẽ nhận được tài sản đúng theo ý nguyện của người lập di chúc.
- Trường hợp di chúc truất quyền thừa kế của con ngoài giá thú: Căn cứ theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015 về Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc, pháp luật bảo vệ những đối tượng đặc biệt dù không có tên trong di chúc (hoặc bị truất quyền) vẫn được hưởng một phần di sản bằng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật, bao gồm:
+ Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng.
+ Con thành niên mà không có khả năng lao động.
Nghĩa là, nếu con ngoài giá thú thuộc diện chưa thành niên hoặc không có khả năng lao động, dù người mất có cố tình lập di chúc bỏ rơi, họ vẫn được pháp luật bảo vệ quyền lợi tối thiểu.
Giải quyết tranh chấp thừa kế cho con ngoài giá thú
- Xác định quan hệ nhân thân: Thu thập giấy khai sinh (nếu có tên cha/mẹ), quyết định nhận cha mẹ con, hoặc yêu cầu Tòa án trưng cầu giám định ADN nếu có tranh chấp huyết thống.
- Yêu cầu chia di sản thừa kế: Gửi đơn khởi kiện ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu mở thừa kế và phân chia phần di sản hợp pháp thuộc về mình.
Xem thêm: Cha mẹ có toàn quyền trất quyền thừa kế của con cái không?
