Cách để kiểm tra nợ xấu, có bị giả thông tin vay nợ không?

Bị giả thông tin để vay tiền có phải trả nợ không?

Theo Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng vay tài sản được xác lập trên cơ sở thỏa thuận giữa bên cho vay và bên vay. Theo đó, bên cho vay giao tài sản cho bên vay; đến thời hạn, bên vay có nghĩa vụ hoàn trả tài sản theo thỏa thuận và trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.

Từ quy định này có thể thấy, nghĩa vụ trả nợ phát sinh đối với người thực sự xác lập và thực hiện giao dịch vay, chứ không mặc nhiên phát sinh chỉ vì thông tin cá nhân của một người được sử dụng trong hồ sơ vay.

Do đó, nếu một người không thực hiện việc vay tiền nhưng bị người khác giả mạo thông tin để đứng tên khoản vay, xuất hiện nợ xấu, về nguyên tắc người đó không có nghĩa vụ thanh toán khoản nợ mà mình không xác lập.

Tuy nhiên, trong thực tế, người bị giả thông tin có thể gặp khó khăn khi chứng minh mình không phải là người vay. Vì vậy, khi phát hiện khoản nợ bất thường, cần chủ động thu thập chứng cứ và làm việc với bên cho vay cũng như cơ quan có thẩm quyền.

Cần làm gì khi bị giả thông tin để vay tiền?

Khi phát hiện mình bị đứng tên khoản vay, có nợ xấu mà không hề thực hiện giao dịch, người bị ảnh hưởng nên thực hiện các bước sau:

1. Yêu cầu bên cho vay cung cấp hồ sơ khoản vay

Trước tiên, cần liên hệ với ngân hàng, công ty tài chính hoặc tổ chức cho vay để yêu cầu cung cấp thông tin liên quan đến khoản vay, khoản nợ xấu:

Có thể yêu cầu kiểm tra các tài liệu như:

- Hợp đồng hoặc hồ sơ vay tiền;

- Thời điểm xác lập khoản vay;

- Số tiền đã giải ngân;

- Tài khoản nhận tiền;

- Phương thức xác thực danh tính;

- Số điện thoại được sử dụng trong hồ sơ;

- Địa chỉ, thông tin cá nhân của người vay;

- Hình ảnh, chữ ký hoặc dữ liệu xác thực điện tử nếu có;

- Lịch sử thanh toán và các thông tin khác liên quan đến khoản vay.

Những tài liệu này có thể giúp xác định ai là người thực tế thực hiện giao dịch và nhận tiền.

2. Không nên thừa nhận khoản nợ khi mình không vay

Nếu thực tế không vay tiền, người bị giả thông tin không nên tự ý ký giấy xác nhận nợ hoặc thực hiện thanh toán khoản vay chỉ để giải quyết nhanh vấn đề.

Việc thanh toán hoặc xác nhận nghĩa vụ trong một số trường hợp có thể khiến quá trình chứng minh bản thân không phải là người vay trở nên phức tạp hơn.

Thay vào đó, cần thông báo rõ với bên cho vay rằng thông tin cá nhân đã bị sử dụng trái phép và yêu cầu kiểm tra, xác minh lại hồ sơ.

3. Trình báo cơ quan Công an

Nếu nghi ngờ thông tin cá nhân bị người khác đánh cắp, giả mạo hoặc sử dụng để chiếm đoạt tiền, người bị hại nên trình báo với cơ quan Công an để được tiếp nhận và xác minh.

Khi trình báo, nên chuẩn bị các tài liệu chứng minh như:

- Căn cước công dân hoặc giấy tờ tùy thân;

- Tin nhắn, email, cuộc gọi liên quan đến khoản vay;

- Thông báo đòi nợ;

- Hợp đồng hoặc thông tin khoản vay do bên cho vay cung cấp;

- Tài liệu chứng minh mình không nhận tiền;

- Các chứng cứ khác liên quan đến việc thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép.

Cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét nội dung trình báo và tiến hành xác minh theo quy định pháp luật.

Người giả thông tin để vay tiền có thể bị xử lý thế nào?

Tùy thuộc vào hành vi cụ thể, mục đích và hậu quả xảy ra, người sử dụng thông tin của người khác để vay tiền trái phép có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý.

Nếu việc giả mạo được thực hiện nhằm chiếm đoạt tài sản, hành vi có thể bị xử lý hình sự khi đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Ngoài ra, tùy tính chất vụ việc, người vi phạm còn có thể phải chịu trách nhiệm dân sự đối với thiệt hại gây ra cho người bị giả mạo thông tin.

Vì vậy, người bị giả thông tin cần lưu giữ đầy đủ chứng cứ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Bên cho vay có được yêu cầu người bị giả thông tin trả nợ không?

Việc một người có tên, số căn cước công dân hoặc thông tin cá nhân xuất hiện trong hồ sơ vay không đồng nghĩa với việc người đó đương nhiên là người có nghĩa vụ trả nợ.

Nếu người đó chứng minh được mình không xác lập hợp đồng vay, không nhận tiền và không thực hiện giao dịch thì có cơ sở để yêu cầu bên cho vay xác minh lại khoản vay.

Trong trường hợp phát sinh tranh chấp, các bên có thể phải cung cấp chứng cứ để xác định người thực tế xác lập giao dịch vay và nhận khoản tiền được giải ngân.

Do đó, khi nhận được thông báo đòi nợ đối với một khoản vay mà mình không thực hiện, không nên bỏ qua hoặc im lặng. Việc chủ động phản hồi và yêu cầu xác minh sẽ giúp hạn chế những ảnh hưởng không đáng có đến quyền lợi của mình.

Bị giả thông tin để vay tiền không đồng nghĩa với việc đương nhiên phải trả khoản nợ đó. Nếu thực tế không xác lập giao dịch vay, không nhận tiền và không phải là người vay, cá nhân bị giả mạo có quyền yêu cầu bên cho vay xác minh lại khoản vay và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Quan trọng nhất, khi phát hiện khoản vay bất thường, cần thu thập hồ sơ, yêu cầu bên cho vay cung cấp thông tin, chủ động trình báo cơ quan Công an và lưu giữ toàn bộ chứng cứ liên quan.

Nếu vụ việc phức tạp hoặc bên cho vay vẫn yêu cầu thanh toán, người bị giả thông tin nên tìm đến luật sư để được đánh giá hồ sơ và có phương án bảo vệ quyền lợi phù hợp.

Xem thêm: Làm mất CCCD phải làm gì?