Quy định pháp luật về quyền thừa kế của con riêng
Theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015, con riêng và bố dượng, mẹ kế nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con thì được thừa kế di sản của nhau và còn được thừa kế di sản theo quy định tại Điều 652 và Điều 653 của Bộ luật này.
Như vậy, pháp luật không mặc nhiên loại trừ quyền thừa kế của con riêng đối với tài sản của cha dượng, mẹ kế. Tuy nhiên, để được hưởng thừa kế theo pháp luật, cần đáp ứng điều kiện về quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng như cha con, mẹ con.
Theo Điều 79 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, cha dượng, mẹ kế có quyền và nghĩa vụ trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con riêng của bên kia cùng sống chung với mình. Đồng thời, con riêng có quyền và nghĩa vụ chăm sóc, phụng dưỡng cha dượng, mẹ kế cùng sống chung với mình theo quy định pháp luật.
Trường hợp nào con riêng được hưởng thừa kế từ cha dượng, mẹ kế?
Trường hợp 1: Thừa kế theo pháp luật
Khi cha dượng hoặc mẹ kế qua đời mà không để lại di chúc hoặc thuộc trường hợp thừa kế theo pháp luật quy định tại Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015, con riêng có thể được hưởng di sản nếu đáp ứng điều kiện tại Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015.
Trong trường hợp này, con riêng được xác định có quyền thừa kế đối với di sản của cha dượng, mẹ kế trên cơ sở quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng như cha con, mẹ con.
Trường hợp 2: Thừa kế theo di chúc
Theo Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có quyền chỉ định người thừa kế và phân định phần di sản cho từng người.
Do đó, cha dượng hoặc mẹ kế có quyền lập di chúc để lại tài sản cho con riêng của vợ hoặc chồng, kể cả khi giữa họ không có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng như cha con, mẹ con.
Trường hợp di chúc hợp pháp và người con được chỉ định trong di chúc thì người đó được hưởng di sản theo nội dung di chúc, trừ trường hợp có quy định pháp luật khác áp dụng.
Con riêng có được chia tài sản ngang bằng với con chung không?
Theo khoản 2 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ:
- Nếu con riêng đáp ứng điều kiện tại Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015 thì có quyền thừa kế theo pháp luật đối với di sản của cha dượng, mẹ kế.
- Nếu con riêng không đáp ứng điều kiện tại Điều 654 nhưng được chỉ định trong di chúc hợp pháp thì vẫn được hưởng phần di sản theo nội dung di chúc.
- Nếu con riêng không đáp ứng điều kiện thừa kế theo pháp luật và cũng không được chỉ định trong di chúc thì không đương nhiên có quyền hưởng di sản của cha dượng, mẹ kế.
Như vậy, quyền thừa kế của con riêng không chỉ phụ thuộc vào quan hệ hôn nhân giữa cha hoặc mẹ ruột với cha dượng, mẹ kế mà còn phụ thuộc vào quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng thực tế hoặc nội dung di chúc hợp pháp.
"Con riêng có thể được hưởng thừa kế tài sản của cha dượng, mẹ kế theo quy định tại Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015 nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con. Khi đáp ứng điều kiện này, quyền thừa kế của con riêng được pháp luật bảo vệ theo quy định về thừa kế."
