Chủ nhà không trả tiền BHXH, BHYT cho người giúp việc gia đình bị phạt thế nào?
Theo khoản 3 Điều 28 Nghị định 283/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 15/7/2026 có hiệu lực từ ngày 10/9/2026 người sử dụng lao động có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 15 triệu đồng nếu có hành vi không trả tiền cho người giúp việc gia đình khoản tiền BHXH, BHYT theo quy định để người lao động chủ động tham gia bảo hiểm.
Quy định này nhằm bảo đảm quyền lợi về bảo hiểm của người giúp việc gia đình, đồng thời buộc người sử dụng lao động thực hiện đúng nghĩa vụ đã được pháp luật quy định.
Như vậy, trường hợp cá nhân thuê người giúp việc gia đình nhưng không trả tiền BHXH, BHYT theo quy định thì có thể bị xử phạt từ 10 - 15 triệu đồng.
Không chỉ bị phạt tiền, người vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là buộc trả đủ tiền BHXH, BHYT cho người giúp việc gia đình.
Do đó, chủ nhà không thực hiện nghĩa vụ trả tiền BHXH, BHYT cho người giúp việc gia đình có thể phải chịu đồng thời:
- Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 15 triệu đồng;
- Buộc trả đầy đủ khoản tiền BHXH, BHYT còn thiếu cho người giúp việc gia đình.
Chủ nhà phải trả tiền BHXH, BHYT cho người giúp việc như thế nào?
Khoản 2 Điều 163 Bộ luật Lao động 2019 quy định người sử dụng lao động có nghĩa vụ thực hiện các quy định về bảo hiểm đối với người giúp việc gia đình.
Theo khoản 4 Điều 89 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, người sử dụng lao động phải trả cùng lúc với kỳ trả lương cho người giúp việc gia đình một khoản tiền bằng mức đóng BHXH bắt buộc, BHYT thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động theo quy định của pháp luật về BHXH, BHYT để người lao động chủ động tham gia.
Như vậy, khoản tiền này không phải là khoản tiền mà chủ nhà có thể tùy ý quyết định trả hoặc không trả. Nếu thuộc trường hợp pháp luật quy định phải thanh toán thì chủ nhà phải thực hiện cùng với kỳ trả lương.
Ví dụ, nếu hai bên thỏa thuận trả tiền lương cho người giúp việc vào ngày 05 hằng tháng thì về nguyên tắc, khoản tiền BHXH, BHYT thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động cũng phải được thanh toán cùng kỳ trả lương này.
Người giúp việc làm cho nhiều gia đình thì tính tiền bảo hiểm thế nào?
Trường hợp người giúp việc gia đình đồng thời ký nhiều hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động thì nghĩa vụ trả khoản tiền BHXH, BHYT được thực hiện theo từng hợp đồng lao động.
Điều này có nghĩa việc người giúp việc đang làm việc cho một gia đình khác không phải là căn cứ để chủ nhà tự động miễn nghĩa vụ trả tiền BHXH, BHYT theo hợp đồng lao động của mình.
Mỗi người sử dụng lao động cần thực hiện nghĩa vụ tương ứng với quan hệ lao động đã giao kết với người giúp việc.
Người giúp việc gia đình có thuộc diện đóng BHXH bắt buộc không?
Đây là vấn đề cần phân biệt rõ bởi người giúp việc gia đình có quy định riêng về BHXH.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên về nguyên tắc thuộc nhóm tham gia BHXH bắt buộc. Tuy nhiên, điểm b khoản 7 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định lao động là người giúp việc gia đình thuộc nhóm không phải tham gia BHXH bắt buộc.
Do đó, đối với người giúp việc gia đình, cần lưu ý hai vấn đề sau:
Thứ nhất, người giúp việc gia đình không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Chủ nhà không phải đăng ký cho người giúp việc gia đình tham gia BHXH bắt buộc giống như đối với người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
Thứ hai, không thuộc diện BHXH bắt buộc không đồng nghĩa với việc chủ nhà được miễn nghĩa vụ thanh toán tiền BHXH, BHYT.
Theo Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP, người sử dụng lao động vẫn có trách nhiệm trả tiền cho người giúp việc gia đình khoản tiền tương ứng với mức đóng BHXH, BHYT thuộc trách nhiệm của mình để người lao động chủ động tham gia bảo hiểm.
Đây là điểm mà người thuê giúp việc gia đình rất dễ nhầm lẫn: người giúp việc không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc không có nghĩa chủ nhà được giữ lại khoản tiền bảo hiểm thuộc trách nhiệm của mình.
Hợp đồng thuê người giúp việc có cần ghi khoản tiền BHXH, BHYT không?
Khi giao kết hợp đồng lao động với người giúp việc gia đình, các bên nên thỏa thuận rõ về khoản trả tiền lương, thời hạn trả tiền và các khoản tiền liên quan đến BHXH, BHYT.
Việc ghi nhận cụ thể trong hợp đồng giúp người lao động và người sử dụng lao động xác định rõ quyền, nghĩa vụ của mỗi bên, đồng thời hạn chế tranh chấp trong quá trình thực hiện hợp đồng.
Đặc biệt, chủ nhà không nên hiểu rằng khoản tiền BHXH, BHYT đã được tính chung vào tiền lương thì có thể không thanh toán riêng cho người giúp việc. Việc thanh toán phải được thực hiện phù hợp với quy định pháp luật và thỏa thuận trong hợp đồng lao động.
Không trả tiền BHXH, BHYT cho người giúp việc có bị truy thu không?
Nếu người sử dụng lao động không thực hiện nghĩa vụ trả tiền BHXH, BHYT cho người giúp việc gia đình theo quy định thì ngoài việc có thể bị xử phạt hành chính, còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Cụ thể, người vi phạm bị buộc trả đủ khoản tiền BHXH, BHYT cho người giúp việc gia đình.
Như vậy, việc không thanh toán khoản tiền bảo hiểm không làm mất đi nghĩa vụ của chủ nhà. Người sử dụng lao động vẫn phải thanh toán đầy đủ số tiền còn thiếu theo quy định.
Từ ngày 10/9/2026, theo khoản 3 Điều 28 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động không trả cho người giúp việc gia đình khoản tiền BHXH, BHYT theo quy định để người lao động chủ động tham gia bảo hiểm có thể bị phạt từ 10 triệu đồng đến 15 triệu đồng. Đồng thời, người vi phạm còn bị buộc trả đủ tiền BHXH, BHYT cho người giúp việc gia đình.
Mặc dù người giúp việc gia đình thuộc nhóm không phải tham gia BHXH bắt buộc theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người sử dụng lao động vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản tiền BHXH, BHYT thuộc trách nhiệm của mình để người giúp việc chủ động tham gia bảo hiểm.
Do đó, khi thuê người giúp việc gia đình, chủ nhà cần chú ý thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về tiền lương, BHXH, BHYT và các nội dung khác theo hợp đồng lao động và quy định pháp luật. Việc không thực hiện đúng nghĩa vụ không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của người giúp việc mà còn có thể khiến người sử dụng lao động bị xử phạt hành chính.
