Hợp đồng điện tử có giá trị pháp lý không?

Hợp đồng điện tử có giá trị pháp lý không?

Hợp đồng điện tử có giá trị pháp lý nếu được giao kết và thực hiện phù hợp với quy định của pháp luật. Việc hợp đồng được thiết lập dưới dạng điện tử không phải là căn cứ để phủ nhận giá trị pháp lý của hợp đồng.

Theo khoản 16 Điều 3 Luật Giao dịch điện tử năm 2023, hợp đồng điện tử là hợp đồng được thiết lập dưới dạng thông điệp dữ liệu. Luật này cũng xác định hợp đồng điện tử là một trong những hình thức thể hiện của thông điệp dữ liệu.

Đáng chú ý, Điều 8 Luật Giao dịch điện tử 2023 quy định thông tin trong thông điệp dữ liệu không bị phủ nhận giá trị pháp lý chỉ vì thông tin đó được thể hiện dưới dạng thông điệp dữ liệu. Điều này tạo cơ sở pháp lý quan trọng để công nhận các giao dịch được thực hiện trên môi trường điện tử.

Bên cạnh đó, Điều 34 Luật Giao dịch điện tử 2023 quy định hợp đồng điện tử được giao kết hoặc thực hiện từ sự tương tác giữa hệ thống thông tin tự động với người hoặc giữa các hệ thống thông tin tự động với nhau không bị phủ nhận giá trị pháp lý chỉ vì không có sự kiểm tra hoặc can thiệp của con người vào từng hành động cụ thể.

Như vậy, câu trả lời cho câu hỏi hợp đồng điện tử có giá trị pháp lý không là có. Tuy nhiên, để bảo đảm hiệu lực và khả năng chứng minh khi có tranh chấp, hợp đồng vẫn phải đáp ứng các điều kiện pháp lý áp dụng cho loại hợp đồng đó.

Khi nào hợp đồng điện tử được xem là có giá trị như văn bản?

Một trong những vấn đề quan trọng khi sử dụng hợp đồng điện tử là việc xác định hợp đồng có đáp ứng yêu cầu về hình thức văn bản hay không.

Theo Điều 9 Luật Giao dịch điện tử 2023, trong trường hợp pháp luật yêu cầu thông tin phải được thể hiện bằng văn bản thì thông điệp dữ liệu được xem là đáp ứng yêu cầu nếu thông tin trong đó có thể truy cập và sử dụng được để tham chiếu.

Điều này có nghĩa là việc hợp đồng chỉ tồn tại dưới dạng tệp điện tử không làm cho hợp đồng mất giá trị. Nếu nội dung có thể truy cập, sử dụng và tham chiếu khi cần thiết thì thông điệp dữ liệu có thể đáp ứng yêu cầu về hình thức văn bản theo quy định.

Trường hợp pháp luật yêu cầu văn bản phải được công chứng hoặc chứng thực thì không phải cứ lập hợp đồng trên môi trường điện tử là mặc nhiên đáp ứng yêu cầu này. Điều 9 Luật Giao dịch điện tử 2023 quy định thông điệp dữ liệu phải được công chứng, chứng thực theo quy định của pháp luật có liên quan.

Do đó, khi giao kết hợp đồng điện tử, các bên cần kiểm tra quy định về hình thức đối với từng loại hợp đồng. Một số giao dịch có yêu cầu đặc biệt về công chứng, chứng thực, đăng ký hoặc điều kiện khác thì vẫn phải tuân thủ quy định chuyên ngành.

Hợp đồng điện tử có được dùng làm chứng cứ không?

Hợp đồng điện tử có thể được sử dụng làm chứng cứ khi xảy ra tranh chấp nếu đáp ứng các điều kiện theo pháp luật về tố tụng và giao dịch điện tử.

Theo Điều 11 Luật Giao dịch điện tử 2023, thông điệp dữ liệu được dùng làm chứng cứ theo quy định của Luật Giao dịch điện tử và pháp luật về tố tụng. Giá trị chứng cứ được xem xét dựa trên độ tin cậy của cách thức khởi tạo, gửi, nhận hoặc lưu trữ thông điệp dữ liệu; cách thức bảo đảm và duy trì tính toàn vẹn; phương thức xác định người khởi tạo, gửi, nhận và các yếu tố phù hợp khác.

Vì vậy, khi giao kết hợp đồng điện tử, các bên nên lưu giữ đầy đủ dữ liệu liên quan đến quá trình ký kết và thực hiện hợp đồng.

Chẳng hạn, doanh nghiệp nên lưu bản hợp đồng điện tử, thông tin xác nhận giao dịch, dữ liệu về thời điểm ký, thông tin của các bên và các tài liệu liên quan. Việc lưu trữ đầy đủ giúp chứng minh quá trình giao kết và thực hiện hợp đồng khi phát sinh tranh chấp.

Ký hợp đồng điện tử có bắt buộc phải dùng chữ ký điện tử không?

Không phải mọi trường hợp hợp đồng điện tử đều có cùng một yêu cầu về phương thức xác thực. Việc có cần chữ ký điện tử hay không còn phụ thuộc vào loại giao dịch, quy định pháp luật áp dụng và thỏa thuận của các bên.

Luật Giao dịch điện tử 2023 quy định riêng về chữ ký điện tử và giá trị của chữ ký điện tử. Khi pháp luật yêu cầu thông tin phải được ký và thông điệp dữ liệu được ký bằng chữ ký điện tử đáp ứng điều kiện theo luật thì có thể đáp ứng yêu cầu về chữ ký.

Do đó, trước khi ký hợp đồng, các bên cần xác định loại hợp đồng, điều kiện về hình thức và phương thức ký phù hợp. Không nên hiểu rằng mọi hợp đồng điện tử đều bắt buộc phải sử dụng một loại chữ ký điện tử duy nhất.

Hợp đồng điện tử cần đáp ứng những điều kiện gì?

Việc được lập trên môi trường điện tử không đồng nghĩa với việc mọi hợp đồng điện tử đều mặc nhiên có hiệu lực. Ngoài các quy định của Luật Giao dịch điện tử, hợp đồng còn phải đáp ứng các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự và quy định chuyên ngành nếu có.

Các bên cần bảo đảm người tham gia giao kết có năng lực phù hợp, việc tham gia giao dịch là tự nguyện, nội dung và mục đích của hợp đồng không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội và hình thức của hợp đồng đáp ứng yêu cầu pháp luật trong trường hợp pháp luật có quy định.

Bên cạnh đó, thông tin trong hợp đồng cần được thể hiện rõ ràng và có khả năng truy cập, lưu trữ khi cần thiết. Đối với dữ liệu điện tử được sử dụng làm chứng cứ, tính toàn vẹn và khả năng xác định nguồn gốc dữ liệu cũng là những yếu tố quan trọng.