Công ty có được giữ bằng gốc của người lao động không?
Người sử dụng lao động không được giữ bản chính văn bằng, chứng chỉ của người lao động khi giao kết hoặc thực hiện hợp đồng lao động.
Căn cứ khoản 1 Điều 17 Bộ luật Lao động 2019, một trong những hành vi người sử dụng lao động không được làm là giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động
Quy định này áp dụng trong quá trình giao kết cũng như thực hiện hợp đồng lao động. Vì vậy, dù công ty yêu cầu nộp bằng gốc với lý do để lưu hồ sơ, giữ làm tài sản bảo đảm hoặc yêu cầu người lao động phải làm việc đủ thời gian mới được nhận lại bằng thì cũng không làm thay đổi quy định này.
Do đó, người lao động có quyền giữ bản gốc văn bằng, chứng chỉ của mình và có thể cung cấp bản sao cho doanh nghiệp khi cần phục vụ hồ sơ nhân sự.
Công ty giữ bằng gốc bị phạt bao nhiêu?
Hành vi giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng hoặc chứng chỉ của người lao động có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.
Theo điểm a khoản 2 Điều 9 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, người sử dụng lao động có hành vi giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng hoặc chứng chỉ của người lao động có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 25 triệu đồng. Đồng thời, người sử dụng lao động còn bị buộc trả lại bản chính giấy tờ đã giữ.
Đối với tổ chức, mức phạt được áp dụng theo quy định về mức phạt đối với tổ chức vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động. Vì vậy, doanh nghiệp không thể lấy lý do là công ty đã thỏa thuận với người lao động để tiếp tục giữ bằng gốc.
Công ty giữ bằng gốc để bảo đảm người lao động không nghỉ việc có được không?
Ngoài việc cấm giữ bản chính giấy tờ, khoản 2 Điều 17 Bộ luật Lao động 2019 còn cấm người sử dụng lao động yêu cầu người lao động thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng lao động.
Vì vậy, việc công ty yêu cầu người lao động giao bằng gốc và thỏa thuận rằng “chỉ trả bằng khi làm đủ thời gian” không phải là cách bảo đảm hợp pháp cho việc thực hiện hợp đồng lao động.
Ngay cả khi nội dung này được đưa vào hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ quy định pháp luật lao động.
Người lao động bị giữ bằng gốc phải làm gì?
Nếu công ty đang giữ bằng gốc, người lao động có thể thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Yêu cầu công ty trả lại bằng
Người lao động có thể trao đổi trực tiếp với bộ phận nhân sự hoặc người có trách nhiệm quản lý hồ sơ và yêu cầu trả lại bản chính văn bằng, chứng chỉ.
Bước 2: Gửi yêu cầu bằng văn bản nếu công ty không trả
Nếu trao đổi trực tiếp không giải quyết được, người lao động có thể lập văn bản yêu cầu công ty trả lại bằng gốc và giữ lại một bản để làm căn cứ.
Nội dung nên ghi rõ loại văn bằng, thời điểm đã giao cho công ty và yêu cầu hoàn trả.
Bước 3: Lưu giữ tài liệu chứng minh
Người lao động nên lưu lại hợp đồng lao động, tin nhắn, email, phiếu bàn giao hồ sơ hoặc các tài liệu thể hiện việc công ty đang giữ bằng gốc.
Những tài liệu này có thể cần thiết nếu sau đó phát sinh tranh chấp hoặc phải yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Công ty có được yêu cầu bản sao bằng cấp không?
Việc yêu cầu người lao động cung cấp bản sao văn bằng, chứng chỉ để phục vụ việc kiểm tra hồ sơ hoặc xác minh trình độ chuyên môn khác với việc giữ bản chính.
Do đó, doanh nghiệp có thể yêu cầu người lao động cung cấp các giấy tờ cần thiết theo yêu cầu công việc và hồ sơ nhân sự, nhưng không được giữ bản chính văn bằng, chứng chỉ của người lao động trái với quy định tại Điều 17 Bộ luật Lao động 2019.
Có thể ký cam kết tự nguyện giao bằng gốc cho công ty không?
Việc người lao động tự nguyện giao bằng không làm cho hành vi giữ bản chính của doanh nghiệp trở thành hợp pháp.
Điều 17 Bộ luật Lao động 2019 đặt ra giới hạn đối với người sử dụng lao động khi giao kết và thực hiện hợp đồng. Vì vậy, doanh nghiệp không thể dựa vào việc người lao động đã ký cam kết hoặc đồng ý giao bằng để tiếp tục giữ bản chính văn bằng, chứng chỉ.
Nếu công ty cần lưu hồ sơ, người lao động có thể cung cấp bản sao phù hợp thay vì giao bản gốc để doanh nghiệp giữ.
