Đây là nội dung được quy định tại Nghị định 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách áp dụng đối với người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố. Nghị định này đồng thời quy định cụ thể về việc tổ chức, sắp xếp, quản lý hoạt động ở khu dân cư cơ sở cũng như quyền lợi, phụ cấp, chính sách hỗ trợ đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách.
Chính sách tinh giản đối với người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc từ 26/5/2026
Theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, từ ngày 26/5/2026, người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc do sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố sẽ được hưởng chính sách tinh giản biên chế theo quy định của Chính phủ.
Cụ thể, khoản 4 Điều 16 Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ việc do thực hiện sắp xếp, tổ chức lại sẽ được áp dụng chế độ, chính sách về tinh giản biên chế hiện hành.
Ngoài chính sách hỗ trợ khi nghỉ việc, khoản 3 Điều 16 còn quy định người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố được tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế và hưởng các chế độ khác theo quy định pháp luật. Đồng thời, khoản 2 Điều 16 nêu rõ lực lượng này được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng phục vụ công tác như tuyên truyền, hòa giải ở cơ sở, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số.
Bên cạnh đó, Điều 19 Nghị định 185/2026/NĐ-CP cũng quy định các nội dung chuyển tiếp đối với người hoạt động không chuyên trách trong quá trình sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính nhằm bảo đảm hoạt động của địa phương được duy trì ổn định, liên tục.
Trước đây, Nghị định 33/2023/NĐ-CP chưa có quy định riêng về chế độ hỗ trợ đối với người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc do sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố.
Việc bổ sung chính sách tinh giản biên chế đối với người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc do sắp xếp thôn, tổ dân phố được xem là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm bảo đảm quyền lợi cho lực lượng này trong quá trình tinh gọn bộ máy. Đồng thời, quy định mới cũng góp phần tạo sự ổn định trong quá trình tổ chức lại đơn vị hành chính ở địa phương và nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành ở cơ sở.
Chính sách tinh giản đối với người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc từ 26/5/2026
Quy định về nguyên tắc tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố từ 26/5/2026
Nguyên tắc tổ chức, hoạt động của thôn và tổ dân phố theo Điều 3 Nghị định 185/2026/NĐ-CP như sau:
- Tổ chức của thôn, tổ dân phố phải bảo đảm tinh gọn, hiệu quả; phù hợp với quy mô dân cư, đặc điểm địa bàn và yêu cầu quản lý của chính quyền địa phương cấp xã.
- Bảo đảm và đề cao tính tự quản của cộng đồng dân cư; phát huy quyền làm chủ trực tiếp của Nhân dân trong tổ chức đời sống cộng đồng, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp của địa phương.
- Hoạt động của thôn, tổ dân phố phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư; bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch; phân định rõ nhiệm vụ tự quản của cộng đồng dân cư với nhiệm vụ hỗ trợ hoạt động quản lý nhà nước của chính quyền địa phương cấp xã.
- Hoạt động của thôn, tổ dân phố phải bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố với Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn, tổ dân phố, các tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và các tổ chức tự quản trên địa bàn; phát huy vai trò của Nhân dân trong bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ môi trường, xây dựng đời sống văn hóa và phát triển cộng đồng dân cư.
- Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tự quản của cộng đồng dân cư, tạo thuận lợi cho Nhân dân trong tiếp cận thông tin, tham gia các hoạt động cộng đồng và phối hợp với chính quyền địa phương cấp xã trong các hoạt động tại địa bàn.
Muốn làm Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố cần đáp ứng tiêu chuẩn nào?
Tiêu chuẩn của Trưởng thôn và Tổ trưởng tổ dân phố theo Điều 7 Nghị định 185/2026/NĐ-CPnhư sau:
- Là công dân Việt Nam cư trú thường xuyên tại địa bàn xã, phường, đặc khu từ 21 tuổi trở lên, ưu tiên người trong độ tuổi lao động theo quy định; có đủ sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ và chức trách được giao.
- Có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu; có uy tín trong cộng đồng dân cư; được Nhân dân tín nhiệm; bản thân và gia đình gương mẫu về đạo đức, lối sống, chấp hành tốt chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
- Có kiến thức văn hóa, năng lực, kinh nghiệm và phương pháp vận động, tổ chức Nhân dân thực hiện tốt các công việc tự quản của cộng đồng dân cư và triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ do cấp ủy, chính quyền địa phương cấp xã giao; khuyến khích lựa chọn người có trình độ chuyên môn phù hợp với yêu cầu hoạt động của thôn, tổ dân phố.
- Có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ; có khả năng lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê, báo cáo và thực hiện các nhiệm vụ theo quy định.
- Không trong thời gian bị xử lý kỷ luật, bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành bản án, quyết định của Tòa án.
Nghị định 185/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 26/5/2026.
