Các trường hợp thừa kế áp dụng hàng thừa kế theo pháp luật hiện nay?

Người thừa kế theo pháp luật được xác định theo thứ tự hàng thừa kế. Theo đó, pháp luật hiện hành quy định có ba hàng thừa kế chính. Hàng thừa kế theo pháp luật được quy định như thế nào? Căn cứ theo khoản 1 Điều 151 Bộ luật dân sự 2015 người thừa […]

Người thừa kế theo pháp luật được xác định theo thứ tự hàng thừa kế. Theo đó, pháp luật hiện hành quy định có ba hàng thừa kế chính.

Hàng thừa kế theo pháp luật được quy định như thế nào?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 151 Bộ luật dân sự 2015 người thừa kế theo pháp luật được xác định theo thứ tự hàng thừa kế. Theo đó, pháp luật hiện hành quy định có ba hàng thừa kế chính.

– Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ và con nuôi của người chết. Đây là hàng thừa kế được ưu tiên hưởng di sản đầu tiên. Trong trường hợp người chết không để lại di chúc thì tài sản sẽ được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất.

– Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết, cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại. Những người thuộc hàng thừa kế thứ hai chỉ được nhận di sản khi không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất hoặc những người ở hàng thứ nhất từ chối nhận di sản, không có quyền hưởng di sản hoặc đã chết.

– Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại. Đây là hàng thừa kế cuối cùng theo quy định của pháp luật hiện hành.

– Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

 – Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Các trường thừa kế theo pháp luật hiện nay

Căn cứ theo khoản 1 Điều 650 Bộ luật dân sự 2015 thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong nhiều trường hợp khác nhau. Đây là căn cứ quan trọng để cơ quan có thẩm quyền giải quyết việc chia di sản trong thực tế.

– Trường hợp phổ biến nhất là người chết không để lại di chúc. Khi đó, toàn bộ di sản sẽ được chia theo quy định của pháp luật và xác định theo từng hàng thừa kế. Đây là trường hợp xảy ra khá nhiều hiện nay do nhiều người chưa có thói quen lập di chúc trước khi mất.

– Thừa kế theo pháp luật cũng được áp dụng khi di chúc không hợp pháp. Một bản di chúc được xem là hợp pháp khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về nội dung, hình thức và ý chí tự nguyện của người lập di chúc. Nếu di chúc bị giả mạo, người lập di chúc không minh mẫn hoặc nội dung vi phạm pháp luật thì di chúc có thể bị tuyên vô hiệu. Khi đó, tài sản sẽ được chia theo pháp luật.

– Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;

– Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Thừa kế theo pháp luật được áp dụng đối với phần di sản nào?

Ngoài các trường hợp nêu trên, pháp luật còn quy định thừa kế theo pháp luật được áp dụng đối với một số phần di sản cụ thể. Đây là quy định rất quan trọng nhưng nhiều người thường bỏ sót trong quá trình giải quyết thừa kế.

Theo khoản 2 Điều 650 Bộ luật dân sự 2015, trường hợp đầu tiên là phần di sản không được định đoạt trong di chúc.

Ví dụ, người chết chỉ để lại di chúc đối với căn nhà nhưng không đề cập đến tiền tiết kiệm hoặc đất đai khác thì những tài sản chưa được ghi trong di chúc sẽ được chia theo pháp luật.

Trường hợp thứ hai là phần di sản liên quan đến nội dung di chúc không có hiệu lực pháp luật. Nếu một phần của di chúc bị vô hiệu thì phần tài sản liên quan sẽ được chia theo hàng thừa kế theo pháp luật. Điều này nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của những người có liên quan trong quá trình chia di sản.

Ngoài ra, phần di sản liên quan đến người được hưởng di sản nhưng họ từ chối nhận tài sản, không có quyền hưởng hoặc chết trước người lập di chúc cũng sẽ được chia theo pháp luật. Đây là trường hợp thường gặp trong thực tế khi người được chỉ định hưởng di sản không còn đủ điều kiện nhận tài sản theo nội dung di chúc.

Có thể thấy, quy định về thừa kế theo pháp luật đóng vai trò rất quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến tài sản của người đã mất. Việc hiểu rõ các hàng thừa kế, trường hợp áp dụng và nguyên tắc chia di sản sẽ giúp người dân bảo vệ tốt hơn quyền lợi hợp pháp của mình.

Trong trường hợp phát sinh tranh chấp hoặc gặp khó khăn trong quá trình chia di sản thừa kế, các cá nhân nên tìm hiểu kỹ quy định pháp luật hoặc liên hệ luật sư để được hỗ trợ kịp thời. Điều này sẽ giúp hạn chế rủi ro pháp lý và tránh những tranh chấp kéo dài ảnh hưởng đến quyền lợi của các thành viên trong gia đình.