Categories: Hôn Nhân Gia đình, Luật Dân Sự, Uncategorized
Cha mẹ phải bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên gây ra?
Trong thực tế, nhiều trường hợp con chưa thành niên gây thiệt hại về tài sản, sức khỏe cho người khác khiến cha mẹ lo lắng không biết ai sẽ là người chịu trách nhiệm bồi thường. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành, khi nào cha mẹ phải bồi thường những tổn thất […]
Trong thực tế, nhiều trường hợp con chưa thành niên gây thiệt hại về tài sản, sức khỏe cho người khác khiến cha mẹ lo lắng không biết ai sẽ là người chịu trách nhiệm bồi thường. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành, khi nào cha mẹ phải bồi thường những tổn thất mà con chưa thành niên gây ra?
Khi nào cha mẹ phải bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên gây ra?
Căn cứ theo Điều 586 Bộ Luật Dân sự 2015 có quy định cụ thể như sau:
– Người từ đủ mười tám tuổi trở lên gây thiệt hại thì phải tự bồi thường.
– Người chưa đủ mười lăm tuổi gây thiệt hại mà còn cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu tài sản của cha, mẹ không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu, trừ trường hợp quy định tại Điều 599 của Bộ luật này.
– Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng tài sản của mình.
Như vậy, năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại của cá nhân con chưa thành niên, trách nhiệm của cha mẹ được chia thành hai trường hợp dựa trên độ tuổi của con:
Trường hợp 1: Con chưa thành niên dưới 15 tuổi
Khi con chưa thành niên dưới 15 tuổi gây thiệt hại, cha mẹ phải có trách nhiệm bồi thường toàn bộ những thiệt hại đó. Nếu cha mẹ không có đủ tài sản để bồi thường mà bản thân người con dưới 15 tuổi có tài sản riêng thì trích từ tài sản riêng của con để bù đắp vào phần còn thiếu.
Ví dụ: Con 13 tuổi làm hỏng xe máy của người khác thì cha mẹ phải đứng ra bồi thường. Nếu cha mẹ không đủ khả năng tài chính nhưng người con có tài sản riêng thì dùng tài sản đó để bù đắp phần còn thiếu.
Trường hợp 2: Con chưa thành niên từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi
Trường hợp con từ 15 tuổi đến 18 tuổi gây thiệt hại thì con phải bồi thường bằng tài sản riêng của mình. Nếu tài sản của người con không đủ thì cha mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng tài sản của mình.
Ví dụ: Con 16 tuổi làm hỏng xe máy của người khác thì dùng tài sản riêng của con bồi thường. Nếu tài sản riêng của con không đủ chi trả thì cha mẹ phải dùng tài sản của mình bồi thường phần còn thiếu.
Cha mẹ phải bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên gây ra?
Sau khi ly hôn, ai phải bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên gây ra?
Theo Điều 74 Luật Hôn nhân và gia đình 2014: Con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự gây ra thiệt hại thì cha mẹ phải bồi thường thiệt hại theo quy định của Bộ Luật dân sự.
Căn cứ theo Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 về nghĩa vụ và quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau ly hôn:
– Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.
– Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.
– Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.
Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó.
Như vậy, ly hôn chỉ chấm dứt quan hệ hôn nhân, không chấm dứt trách nhiệm chung của cha mẹ đối với con chưa thành niên. Do đó. trách nhiệm không chỉ thuộc về người trực tiếp nuôi con mà cả cha và mẹ có nghĩa vụ liên đới bồi thường đối với hành vi gây thiệt hại của con.
Tài sản riêng của con chưa thành niên do ai quản lý?
Căn cứ theo Điều 76 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 con từ đủ 15 tuổi trở lên có thể tự mình quản lý tài sản riêng hoặc nhờ cha mẹ quản lý.
– Tài sản riêng của con dưới 15 tuổi, con mất năng lực hành vi dân sự do cha mẹ quản lý. Cha mẹ có thể ủy quyền cho người khác quản lý tài sản riêng của con. Tài sản riêng của con do cha mẹ hoặc người khác quản lý được giao lại cho con khi con từ đủ 15 tuổi trở lên hoặc khi con khôi phục năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ trường hợp cha mẹ và con có thỏa thuận khác.
– Cha mẹ không quản lý tài sản riêng của con trong trường hợp con đang được người khác giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự; người tặng cho tài sản hoặc để lại tài sản thừa kế theo di chúc cho người con đã chỉ định người khác quản lý tài sản đó hoặc trường hợp khác theo quy định của pháp luật.
…
Có thể nhận thấy, tài sản riêng của con chưa thành niên dưới 15 tuổi là do cha mẹ quản lý. Tuy nhiên có ngoại lệ đới với tài sản được tặng cho hoặc tài sản thừa kế theo di chúc cho người con đã chỉ định người khác quản lý tài sản đấy . Trường hợp con từ đủ 15 tuổi trở lên thì được lựa chọn tự mình quản lý hay nhờ cha mẹ quản lý.
Như vậy, cha mẹ phải bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên gây ra tùy thuộc vào độ tuổi và khả năng tài sản của người con theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Bên cạnh đó, dù cho cha mẹ đã ly hôn thì trách nhiệm bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên gây ra vẫn là nghĩa vụ chung của cả cha và mẹ theo quy định pháp luật. Do đó, cha mẹ cần quản lý, giáo dục và định hướng hành vi cho con chưa thành niên nhằm hạn chế các hành vi gây thiệt hại, tránh phát sinh những tranh chấp pháp lý không đáng có.