Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất có được hủy không?

Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất là giao dịch phổ biến giữa người thân trong gia đình; sau khi được công chứng, chứng thực và đăng ký biến động, quyền sử dụng đất sẽ được chuyển sang cho bên nhận tặng cho theo quy định pháp luật. Hợp đồng tặng cho quyền sử […]

Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất là giao dịch phổ biến giữa người thân trong gia đình; sau khi được công chứng, chứng thực và đăng ký biến động, quyền sử dụng đất sẽ được chuyển sang cho bên nhận tặng cho theo quy định pháp luật.

Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất có được hủy không?

Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất là một trong những giao dịch dân sự được thực hiện khá phổ biến giữa cha mẹ và con, vợ chồng hoặc những người thân trong gia đình. Sau khi hợp đồng được công chứng, chứng thực và hoàn tất thủ tục đăng ký biến động, quyền sử dụng đất sẽ được chuyển sang cho bên nhận tặng cho theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp sau khi hoàn tất việc tặng cho thì phát sinh mâu thuẫn giữa các bên. Có trường hợp cha mẹ muốn lấy lại đất vì con không thực hiện nghĩa vụ phụng dưỡng; cũng có trường hợp hợp đồng được ký kết do bị lừa dối, cưỡng ép hoặc không đúng quy định của pháp luật. Khi đó, nhiều người băn khoăn liệu hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất đã có hiệu lực có thể bị hủy hay không.

Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất là gì?

Theo Điều 457 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho chuyển tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù và bên được tặng cho đồng ý nhận tài sản.

Đối với quyền sử dụng đất, việc tặng cho phải được lập thành văn bản, thực hiện công chứng hoặc chứng thực theo quy định và đăng ký biến động tại cơ quan có thẩm quyền thì việc chuyển quyền sử dụng đất mới có giá trị pháp lý.

Do đây là giao dịch liên quan đến bất động sản nên ngoài các quy định của Bộ luật Dân sự, hợp đồng còn phải đáp ứng các điều kiện theo Luật Đất đai về quyền chuyển quyền sử dụng đất và đăng ký biến động.

Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất có được hủy không?

Những trường hợp hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất được hủy

Việc hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất không thể thực hiện theo ý chí đơn phương của một bên. Hợp đồng chỉ có thể bị hủy hoặc chấm dứt hiệu lực khi thuộc các trường hợp mà pháp luật quy định.

Các bên cùng thỏa thuận hủy bỏ hợp đồng

Theo Điều 427 Bộ luật Dân sự 2015, các bên có quyền thỏa thuận hủy bỏ hợp đồng nếu cùng thống nhất chấm dứt việc thực hiện giao dịch.

Trong trường hợp quyền sử dụng đất đã được đăng ký sang tên cho bên nhận tặng cho thì sau khi thống nhất hủy bỏ hợp đồng, các bên phải thực hiện thủ tục đăng ký biến động để điều chỉnh lại thông tin trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

Việc hủy bỏ hợp đồng theo sự thỏa thuận chỉ có hiệu lực khi không làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người thứ ba.

Hợp đồng bị Tòa án tuyên vô hiệu

Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự chỉ có hiệu lực khi chủ thể có năng lực pháp luật, năng lực hành vi dân sự phù hợp; việc tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện; mục đích, nội dung của giao dịch không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội và hình thức giao dịch đáp ứng quy định của pháp luật.

Do đó, hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu nếu thuộc một trong các trường hợp như:

– Người ký hợp đồng không có năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.

– Một bên bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép khi giao kết hợp đồng.

– Nội dung hoặc mục đích của hợp đồng vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội.

– Hợp đồng không đáp ứng quy định bắt buộc về hình thức theo pháp luật.

Theo Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015, khi giao dịch dân sự bị tuyên vô hiệu thì các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận, đồng thời khôi phục lại tình trạng ban đầu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Hợp đồng tặng cho có điều kiện nhưng bên nhận không thực hiện

Theo Điều 462 Bộ luật Dân sự 2015, bên tặng cho có quyền yêu cầu bên được tặng cho thực hiện một hoặc nhiều nghĩa vụ trước hoặc sau khi việc tặng cho được thực hiện, với điều kiện những nghĩa vụ này không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội.

Trong thực tế, nhiều cha mẹ tặng cho con quyền sử dụng đất với điều kiện phải chăm sóc, phụng dưỡng hoặc không được chuyển nhượng tài sản trong một khoảng thời gian nhất định. Nếu bên nhận tặng cho không thực hiện nghĩa vụ đã cam kết thì có thể phát sinh tranh chấp.

Khi đó, Tòa án sẽ căn cứ vào nội dung hợp đồng, chứng cứ của các bên và quy định của pháp luật để xem xét việc giải quyết tranh chấp cũng như hậu quả pháp lý của hợp đồng tặng cho.

Người tặng cho có được tự ý lấy lại quyền sử dụng đất?

Sau khi hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất có hiệu lực và bên nhận đã hoàn tất thủ tục đăng ký sang tên, quyền sử dụng đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bên nhận tặng cho.

Vì vậy, người tặng cho không được tự ý lấy lại đất hoặc đơn phương tuyên bố hủy hợp đồng chỉ vì thay đổi ý định hoặc phát sinh mâu thuẫn. Nếu muốn yêu cầu hủy hợp đồng, người tặng cho phải chứng minh có căn cứ theo quy định của pháp luật hoặc được bên nhận tặng cho đồng ý hủy bỏ hợp đồng.

Kết luận: Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất sau khi có hiệu lực pháp luật không thể bị hủy chỉ vì một bên thay đổi ý chí. Việc hủy bỏ hợp đồng chỉ được thực hiện khi các bên cùng thỏa thuận hoặc thuộc các trường hợp được pháp luật quy định như giao dịch vô hiệu hoặc phát sinh căn cứ giải quyết theo nội dung của hợp đồng tặng cho có điều kiện.

Do đó, trước khi thực hiện việc tặng cho quyền sử dụng đất, các bên cần tìm hiểu kỹ các quy định của pháp luật, xây dựng nội dung hợp đồng chặt chẽ và thực hiện đúng trình tự, thủ tục để hạn chế rủi ro cũng như bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mình.