Trách nhiệm pháp lý của KOL/KOC khi quảng cáo sai sự thật trên nền tảng thương mại điện tử

Trách nhiệm pháp lý của KOL/KOC trong hoạt động quảng cáo trên nền tảng thương mại điện tử được quy định như thế nào? Tìm hiểu quyền, nghĩa vụ và chế tài xử lý vi phạm theo pháp luật hiện hành. Trong những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện […]

Trách nhiệm pháp lý của KOL/KOC trong hoạt động quảng cáo trên nền tảng thương mại điện tử được quy định như thế nào? Tìm hiểu quyền, nghĩa vụ và chế tài xử lý vi phạm theo pháp luật hiện hành.

Trong những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử đã kéo theo sự bùng nổ của hoạt động quảng cáo trực tuyến thông qua KOL (Key Opinion Leader) và KOC (Key Opinion Consumer). Các cá nhân có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc giới thiệu, đánh giá và quảng bá sản phẩm đến người tiêu dùng. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích mang lại, thực tiễn cũng ghi nhận nhiều trường hợp KOL/KOC quảng cáo sai sự thật, cung cấp thông tin gây nhầm lẫn hoặc tiếp tay cho việc kinh doanh hàng hóa không bảo đảm chất lượng. Điều này đặt ra yêu cầu phải xác định rõ trách nhiệm pháp lý của KOL/KOC trong hoạt động quảng cáo trên nền tảng thương mại điện tử.

KOL/KOC là gì?

KOL(Key Opinion Leader) là những cá nhân có chuyên môn, uy tín hoặc tầm ảnh hưởng trong một lĩnh vực nhất định và có khả năng tác động đến quyết định tiêu dùng của công chúng.

KOC(Key Opinion Cusumer) là những người tiêu dùng có ảnh hưởng, thường chia sẻ trải nghiệm thực tế về sản phẩm hoặc dịch vụ và tác động đến hành vi mua sắm của người theo dõi.

Trên các nền tảng thương mại điện tử như Shopee, TikTok Shop, Lazada hoặc các nền tảng mạng xã hội, KOL/KOC trở thành một mắt xích quan trọng trong hoạt động quảng cáo và tiếp thị sản phẩm.

Trách nhiệm pháp lý của KOL/KOC khi quảng cáo sai sự thật trên nền tảng thương mại điện tử

Các hành vi bị cấm trong hoạt động quảng cáo.

Các hành vi cấm trong hoạt động quảng cáo được quy định tại Điều 8 Luật Quảng cáo 2012 bao gồm:

– Quảng cáo những sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ quy định tại Điều 7 Luật Quảng cáo 2012.

– Quảng cáo làm tiết lộ bí mật nhà nước, phương hại đến độc lập, chủ quyền quốc gia, an ninh, quốc phòng.

– Quảng cáo thiếu thẩm mỹ, trái với truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục Việt Nam.

– Quảng cáo làm ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị, trật tự an toàn giao thông, an toàn xã hội.

– Quảng cáo gây ảnh hưởng xấu đến sự tôn nghiêm đối với Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, Đảng kỳ, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa, lãnh tụ, lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

– Quảng cáo có tính chất kỳ thị dân tộc, phân biệt chủng tộc, xâm phạm tự do tín ngưỡng, tôn giáo, định kiến về giới, về người khuyết tật.

– Quảng cáo xúc phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm của tổ chức, cá nhân.

– Quảng cáo có sử dụng hình ảnh, lời nói, chữ viết của cá nhân khi chưa được cá nhân đó đồng ý, trừ trường hợp được pháp luật cho phép.

– Quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; về số lượng, chất lượng, giá, công dụng, kiểu dáng, bao bì, nhãn hiệu, xuất xứ, chủng loại, phương thức phục vụ, thời hạn bảo hành của sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ đã đăng ký hoặc đã được công bố.

– Quảng cáo bằng việc sử dụng phương pháp so sánh trực tiếp về giá cả, chất lượng, hiệu quả sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của mình với giá cả, chất lượng, hiệu quả sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cùng loại của tổ chức, cá nhân khác.

– Quảng cáo có sử dụng các từ ngữ “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” hoặc từ ngữ có ý nghĩa tương tự mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh theo quy định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

– Quảng cáo có nội dung cạnh tranh không lành mạnh theo quy định của pháp luật về cạnh tranh.

– Quảng cáo vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ.

– Quảng cáo tạo cho trẻ em có suy nghĩ, lời nói, hành động trái với đạo đức, thuần phong mỹ tục; gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, an toàn hoặc sự phát triển bình thường của trẻ em.

– Ép buộc cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện quảng cáo hoặc tiếp nhận quảng cáo trái ý muốn.

– Treo, đặt, dán, vẽ các sản phẩm quảng cáo trên cột điện, trụ điện, cột tín hiệu giao thông và cây xanh nơi công cộng.

Theo đó, các hành vi quảng cáo sản phẩm sai sự thật về nhãn hiệu sản phẩm là hanh vi bị cấm trong hoạt động quảng cáo và sẽ chịu xử lý theo quy định của pháp luật.

Trách nhiệm pháp lý của KOL,KOC khi quảng cáo sai sự thật.

* Mức xử phạt hành chính

Căn cứ vào khoản 5 Điều 34 và khoản 3 Điều 5 Nghị định 38/2021/NĐ-CP quy định về mức xử phạt như sau:

“5. Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng đối với hành vi quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; về số lượng, chất lượng, giá, công dụng, kiểu dáng, bao bì, nhãn hiệu, xuất xứ, chủng loại, phương thức phục vụ, thời hạn bảo hành của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã đăng ký hoặc đã được công bố, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 51, điểm b khoản 4 Điều 52, khoản 1 Điều 60, điểm c khoản 1 Điều 61 Nghị định 38/2021/NĐ-CP.”

Lưu ý: Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính mức phạt tiền đối với tổ chức gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.

Ngoài ra, đối với các hành vi vi phạm tại khoản 5 Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP về quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe từ 02 lần trở lên trong thời hạn 06 tháng sẽ bị tước quyền sử dụng Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm từ 05 đến 07 tháng; tước quyền sử dụng Giấy xác nhận nội dung quảng cáo từ 22 tháng đến 24 tháng. (khoản 7 Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP)

* Truy cứu trách hiệm hình sự

Căn cứ theo Điều 197 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tội quảng cáo gian dối như sau:

– Người nào quảng cáo gian dối về hàng hóa, dịch vụ, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

– Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.