Thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc: Ai vẫn được hưởng di sản?

Thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc là gì? Tìm hiểu những người vẫn được hưởng di sản dù không được chỉ định trong di chúc theo quy định pháp luật hiện hành. Khi lập di chúc, nhiều người cho rằng mình có toàn quyền quyết định ai được hưởng tài sản […]

Thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc là gì? Tìm hiểu những người vẫn được hưởng di sản dù không được chỉ định trong di chúc theo quy định pháp luật hiện hành.

Khi lập di chúc, nhiều người cho rằng mình có toàn quyền quyết định ai được hưởng tài sản và ai không được hưởng tài sản. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam vẫn bảo vệ quyền lợi của một số đối tượng đặc biệt thông qua chế định thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc. Điều này có nghĩa là dù người lập di chúc không để lại tài sản cho họ hoặc chỉ để lại một phần rất nhỏ, họ vẫn có quyền được hưởng một phần di sản theo quy định của pháp luật.

Thừa kế không phụ thuộc nào nội dung di chúc là gì?

Thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc là trường hợp một số người thân thích của người chết vẫn được hưởng một phần di sản nhất định mặc dù nội dung di chúc không cho họ hưởng hoặc cho hưởng ít hơn mức luật định.

Quy định này nhằm bảo đảm quyền lợi của những người có quan hệ đặc biệt gần gũi với người để lại di sản và thường là những người cần được pháp luật bảo vệ. Mặc dù không có tên trong di chúc, nhưng theo pháp luật quy định, một số cá nhân vẫn được hưởng một phần di sản của người lập di chúc. Vậy những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc bao gồm những ai?

Thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc: Ai vẫn được hưởng di sản?

Những ai được hưởng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc?

Theo khoản 1 Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015 quy định, những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó:

– Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;

– Con thành niên mà không có khả năng lao động.

Tuy nhiên, để được nhận hưởng phần di sản trên thì người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc còn phải đáp ứng điều kiện sau:

– Không từ chối nhận di sản

– Không thuộc trường hợp không có quyền hưởng di sản

Theo khoản 1 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015, những người không được quyền hưởng di sản bao gồm:

– Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó;

– Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản;

– Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng;

– Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, hủy di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản.

Như vậy, dù không có tên trong di chúc thì vẫn có thể được hưởng di sản thừa kế nếu thuộc trường hợp và thỏa điều kiện nêu trên.

Trường hợp nào không được hưởng di sản bắt buộc ?

Không phải mọi trường hợp đều được hưởng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc. Một số trường hợp có thể không được hưởng gồm:

– Từ chối nhận di sản theo quy định pháp luật.

– Thuộc trường hợp không có quyền hưởng di sản.

– Có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ đối với người để lại di sản.

– Bị Tòa án xác định không đủ điều kiện hưởng thừa kế.

Do đó, việc xác định quyền hưởng di sản cần xem xét đầy đủ các yếu tố pháp lý liên quan.

Kết luận

Thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc là một trong những quy định đặc biệt của pháp luật dân sự nhằm cân bằng giữa quyền định đoạt tài sản của người lập di chúc và quyền được bảo đảm cuộc sống của những người thân thích có quan hệ đặc biệt với người để lại di sản. Mặc dù pháp luật tôn trọng quyền tự do lập di chúc, nhưng quyền này không phải là tuyệt đối. Trong một số trường hợp nhất định, Nhà nước vẫn dành sự bảo vệ cho những người có mối quan hệ huyết thống hoặc hôn nhân gần gũi, đặc biệt là những người chưa có khả năng tự bảo đảm cuộc sống hoặc đang phụ thuộc về kinh tế.

Trên thực tế, nhiều tranh chấp thừa kế phát sinh do người lập di chúc không nắm rõ quy định về người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc. Có không ít trường hợp người để lại di sản cho rằng việc ghi rõ trong di chúc về việc truất quyền hưởng di sản của một người thân sẽ làm mất hoàn toàn quyền thừa kế của người đó. Tuy nhiên, nếu người bị truất quyền thuộc nhóm đối tượng được pháp luật bảo vệ thì họ vẫn có quyền yêu cầu hưởng phần di sản bắt buộc theo quy định của Bộ luật Dân sự.