Tòa án nào có quyền thụ lý yêu cầu mở thủ tục phá sản? Cập nhật mới nhất 2026

Trong tiến trình xử lý khủng hoảng tài chính của doanh nghiệp, việc xác định chính xác cơ quan tài phán có thẩm quyền là bước khởi đầu mang tính quyết định. Nếu nộp đơn sai nơi quy định, hồ sơ sẽ bị trả lại, gây lãng phí thời gian và làm mất đi cơ hội tái cấu trúc dòng vốn. Bước sang năm 2026, các quy định liên quan đến việc tòa án có quyền thụ lý yêu cầu mở thủ tục phá sản đã được chuẩn hóa toàn diện theo các điều khoản mới nhằm tăng tính chuyên môn hóa và đẩy nhanh tiến độ giải quyết vụ việc.

Trong tiến trình xử lý khủng hoảng tài chính của doanh nghiệp, việc xác định chính xác cơ quan tài phán có thẩm quyền là bước khởi đầu mang tính quyết định. Nếu nộp đơn sai nơi quy định, hồ sơ sẽ bị trả lại, gây lãng phí thời gian và làm mất đi cơ hội tái cấu trúc dòng vốn. Bước sang năm 2026, các quy định liên quan đến việc tòa án có quyền thụ lý yêu cầu mở thủ tục phá sản đã được chuẩn hóa toàn diện theo các điều khoản mới nhằm tăng tính chuyên môn hóa và đẩy nhanh tiến độ giải quyết vụ việc.

Việc thấu hiểu hành lang pháp lý này không chỉ giúp các chủ nợ bảo vệ quyền lợi thu hồi nợ mà còn giúp các doanh nghiệp đang lâm vào tình trạng mất khả năng thanh toán tìm kiếm một lối thoát hợp pháp. Việc xác định đúng thẩm quyền tòa án giải pháp tối ưu nhằm bảo toàn giá trị tài sản còn lại, thiết lập lại trật tự tài chính và chuẩn bị cho các bước thực hiện thứ tự phân chia tài sản một cách minh bạch, đúng pháp luật.

Quy định về Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền sơ thẩm

Thẩm quyền giải quyết vụ việc phá sản theo lãnh thổ

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 6 Luật Phục hồi, Phá sản 2025, Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản trong phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của mình. Phạm vi địa giới hành chính và thẩm quyền cụ thể theo lãnh thổ của từng Tòa án nhân dân khu vực đối với vụ việc phục hồi, phá sản sẽ do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định chi tiết bằng văn bản.

Xác định tòa án có thẩm quyền thụ lý dựa trên trụ sở chính

Đối với các vụ việc phá sản doanh nghiệp trong nước thông thường, tiêu chí cốt lõi để xác định thẩm quyền là địa điểm đặt văn phòng điều hành của đơn vị mắc nợ. Điểm a Khoản 2 Điều 6 Luật Phục hồi, Phá sản 2025 quy định rõ: Tòa án nhân dân khu vực nơi doanh nghiệp có trụ sở chính có thẩm quyền giải quyết yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi, phá sản đối với doanh nghiệp, hợp tác xã đó.

Ví dụ minh họa: Công ty Cổ phần X đăng ký kinh doanh và đặt trụ sở chính tại Phường Y, Thành phố H. Khi công ty X rơi vào trạng thái mất khả năng thanh toán, các chủ nợ hoặc người đại diện pháp luật của công ty phải nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền quản lý lãnh thổ đối với Phường Y. Đây chính là tòa án có quyền thụ lý hồ sơ theo đúng quy định pháp luật.

Doanh nghiệp mất khả năng thanh toán → Xác định vị trí trụ sở chính của doanh nghiệp → Nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực tương ứng → Tòa án có quyền thụ lý hợp pháp

Xem thêm: Phá sản doanh nghiệp và Giải thể doanh nghiệp khác nhau như thế nào?

Xem thêm: Cập nhật về người có quyền yêu cầu mở thủ tục phá sản mới nhất 2026

Thẩm quyền giải quyết các vụ việc phá sản có yếu tố nước ngoài

Đối với các vụ việc có sự xuất hiện của pháp nhân, thể nhân nước ngoài hoặc tài sản ở nước ngoài, quy trình xác định tòa án có quyền thụ lý đòi hỏi sự chặt chẽ cao hơn để đảm bảo tính tương thích với luật pháp quốc tế. Hệ thống pháp luật đã phân định cụ thể các trường hợp này tại Khoản 2 Điều 6 Luật Phục hồi, Phá sản 2025.

Quyền thụ lý yêu cầu công nhận bản án nước ngoài

Khi có các bản án, quyết định về phục hồi hoặc phá sản doanh nghiệp do Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài ban hành, việc thực thi tại Việt Nam phải thông qua thủ tục công nhận. Điểm b Khoản 2 Điều 6 Luật Phục hồi, Phá sản 2025 quy định Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận và cho thi hành các phán quyết này được xác định dựa trên một trong ba tiêu chí sau:

– Tòa án nhân dân khu vực nơi người phải thi hành bản án, quyết định cư trú hoặc làm việc.

– Tòa án nhân dân khu vực nơi doanh nghiệp có trụ sở chính (áp dụng đối với tổ chức phải thi hành).

– Tòa án nhân dân khu vực nơi có tài sản liên quan trực tiếp đến việc thi hành bản án, quyết định về phục hồi, phá sản đó.

Quyền thụ lý yêu cầu hỗ trợ tư pháp quốc tế

Trong xu thế hội nhập kinh tế, các quốc gia thường xuyên phải phối hợp để xử lý nợ xuyên biên giới. Điểm c Khoản 2 Điều 6 Luật Phục hồi, Phá sản 2025 quy định thẩm quyền giải quyết yêu cầu hỗ trợ vụ việc phục hồi, phá sản của nước ngoài thuộc về Tòa án nhân dân khu vực:

– Nơi người liên quan đến yêu cầu hỗ trợ tư pháp đang cư trú hoặc làm việc.

– Nơi tổ chức liên quan đến yêu cầu hỗ trợ có trụ sở hoạt động.

– Nơi đang tồn tại tài sản liên quan đến yêu cầu hỗ trợ vụ việc phục hồi, phá sản của quốc gia đối tác.

Vai trò giám đốc, kiểm tra của Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Tòa án nhân dân tối cao

Để đảm bảo tính khách quan và sửa chữa các sai sót (nếu có) trong quá trình xét xử sơ thẩm của tòa án khu vực, pháp luật thiết lập hệ thống giám đốc và giải quyết khiếu kiện ở các cấp cao hơn.

Thẩm quyền xét xử phúc khảo và xem xét lại của Tòa án cấp tỉnh

Tòa án nhân dân cấp tỉnh không trực tiếp thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản ban đầu của doanh nghiệp nội địa, trừ các trường hợp đặc biệt do luật định. Thay vào đó, Khoản 3 Điều 6 Luật Phục hồi, Phá sản 2025 quy định Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết phá sản ở giai đoạn tiếp theo, bao gồm việc giải quyết các đề nghị xem xét lại, các kháng nghị đối với:

– Quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản do Tòa án nhân dân khu vực ban hành trong phạm vi lãnh thổ.

– Quyết định công nhận và cho thi hành bản án, quyết định về phục hồi, phá sản của Tòa án, cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài do Tòa án nhân dân khu vực cấp dưới thực hiện.

Thẩm quyền tối cao của Tòa án nhân dân tối cao

Ở cấp độ cao nhất, Tòa án nhân dân tối cao nắm giữ vai trò dẫn dắt và giải quyết các xung đột mang tính hệ thống. Theo Khoản 4 Điều 6 Luật Phục hồi, Phá sản 2025, cơ quan này có hai thẩm quyền lớn:

1. Xem xét lại các quyết định mang tính chung thẩm: Tiến hành xem xét lại quyết định giải quyết đơn đề nghị xem xét lại, quyết định giải quyết kháng nghị quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản của Tòa án nhân dân cấp tỉnh dựa theo quy định cụ thể tại Khoản 4 Điều 67 Luật Phục hồi, Phá sản 2025.

2. Phân định thẩm quyền: Giải quyết triệt để các tranh chấp về thẩm quyền thụ lý giữa các Tòa án nhân dân khu vực khác nhau trong cả nước. Điều này ngăn chặn tình trạng đùn đẩy trách nhiệm hoặc các tòa án xung đột thẩm quyền khi doanh nghiệp di dời trụ sở liên tục.

Bảng tổng hợp thẩm quyền thụ lý và giải quyết phá sản năm 2026

Xem thêm: Thủ tục tuyên bố phá sản doanh nghiệp: Hướng dẫn chi tiết theo luật mới nhất 2026