Categories: Uncategorized
Ly hôn đơn phương: Giải pháp khi một bên không đồng ý ly hôn
Hôn nhân là sự tự nguyện chung sống nhằm xây dựng một gia đình hạnh phúc. Tuy nhiên, khi mục đích hôn nhân không đạt được, đời sống chung rơi vào bế tắc và trầm trọng, ly hôn trở thành giải pháp cuối cùng để giải thoát cho cả hai. Trái với thuận tình ly […]
Hôn nhân là sự tự nguyện chung sống nhằm xây dựng một gia đình hạnh phúc. Tuy nhiên, khi mục đích hôn nhân không đạt được, đời sống chung rơi vào bế tắc và trầm trọng, ly hôn trở thành giải pháp cuối cùng để giải thoát cho cả hai. Trái với thuận tình ly hôn cần sự đồng thuận từ hai phía, quy trình ly hôn đơn phương (ly hôn theo yêu cầu của một bên) thường gặp rất nhiều rào cản khi người còn lại kiên quyết phản đối, bất hợp tác hoặc cố tình lánh mặt nhằm kéo dài thời gian.
Căn cứ pháp lý cho phép ly hôn khi một bên không đồng ý
Nhiều người lầm tưởng rằng nếu vợ hoặc chồng không ký tên vào đơn thì Tòa án sẽ không giải quyết. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam bảo vệ quyền tự do hôn nhân và quyền được giải thoát khỏi một mối quan hệ không còn hạnh phúc của mỗi cá nhân.
Hệ thống văn bản pháp luật áp dụng:
– Luật Hôn nhân và Gia đình số 52/2014/QH13
– Bộ luật Tố tụng Dân sự số 92/2015/QH13
– Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng
một số quy định của pháp luật trong giải quyết vụ việc hôn nhân và gia đình.
Quyền yêu cầu ly hôn đơn phương
Theo Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Do đó, ngay cả khi đối phương phản đối, bạn hoàn toàn có quyền tự mình nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết theo thủ tục ly hôn đơn phương.
Điều kiện để tòa án chấp nhận đơn phương ly hôn
Để Tòa án ra quyết định cho ly hôn khi một bên không đồng ý, người nộp đơn phải chứng minh được các căn cứ quy định tại Khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, bao gồm:
– Có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình;
– Vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng (như ngoại tình, bất hòa sâu sắc, bỏ bê nghĩa vụ chăm sóc, phá tán tài sản…);
– Làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.
Lưu ý đặc biệt ( Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP): Trước đây, việc chứng minh “hôn nhân trầm trọng”
khá cảm tính. Hiện nay, Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP đã hướng dẫn cụ thể: Tình trạng trầm trọng có thể
dựa trên các yếu tố như hai bên đã ly thân lâu năm, không còn tình cảm, có hành vi xúc phạm danh dự,
nhân phẩm nhau công khai, hoặc một bên đã được nhắc nhở nhiều lần nhưng vẫn tiếp tục vi phạm nghĩa
vụ vợ chồng.
Trường hợp bị hạn chế quyền ly hôn đơn phương
Theo Khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ
đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Quy định này áp dụng tuyệt đối, bất kể đứa trẻ là con của ai (theo hướng dẫn mới của Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP). Ngược lại, nếu người vợ là người chủ động nộp đơn đơn phương ly hôn thì Tòa án vẫn thụ lý giải quyết bình thường.
Chuẩn bị hồ sơ ly hôn đơn phương khi đối phương bất hợp tác
Khi một bên không đồng ý ly hôn, họ thường có xu hướng cất giấu, hủy hoại giấy tờ tùy thân hoặc giấy tờ
chung của hai vợ chồng. Để Tòa án thụ lý hồ sơ, bạn cần chuẩn bị đầy đủ các danh mục tài liệu sau:
Ly hôn đơn phương: Giải pháp khi một bên không đồng ý ly hôn
Quy trình 5 bước giải quyết thủ tục ly hôn đơn phương 2026
Trình tự giải quyết vụ án ly hôn đơn phương được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định của Bộ luật Tố tụng
Dân sự nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho các bên:
Bước 1: Nộp hồ sơ tại tòa án có thẩm quyền
Theo quy định tại Điều 35 BLTTDS 2015 sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 và Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thẩm quyền giải quyết vụ án ly hôn đơn phương thuộc về Tòa án nhân dân cấp phường/xã nơi bị đơn (người không đồng ý ly hôn) đang cư trú (thường trú hoặc tạm trú) hoặc làm việc. Bạn có thể nộp trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu điện.
Bước 2: Tiếp nhận, thẩm định hồ sơ và Nộp án phí
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn, Chánh án Tòa án phân công một Thẩm phán xem xét đơn. Nếu hồ sơ hợp lệ, Tòa án ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí. Bạn đến Chi cục Thi hành án dân sự cấp phường/ xã để nộp tiền (án phí cơ bản không có tranh chấp tài sản là 300.000 đồng) và nộp lại biên lai cho Tòa án. Tòa án sẽ chính thức thụ lý vụ án kể từ ngày nhận được biên lai.
Bước 3: Giai đoạn hòa giải và chuẩn bị xét xử
Đây là giai đoạn bắt buộc theo quy định pháp luật. Tòa án sẽ triệu tập các bên để tiến hành phiên họp giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải.
– Nếu hòa giải thành: Tòa án lập biên bản hòa giải thành, sau 07 ngày các bên không thay đổi ý kiến thì Tòa án ra Quyết định công nhận thuận tình ly hôn.
– Nếu hòa giải không thành (đối phương kiên quyết phản đối hoặc vắng mặt): Tòa án lập biên bản hòa giải
không thành và quyết định đưa vụ án ra xét xử.
Bước 4 : Mở phiên tòa xét xử sơ thẩm
Tòa án gửi quyết định đưa vụ án ra xét xử và triệu tập các bên tham gia phiên tòa. Tại đây, Hội đồng xét xử sẽ xem xét toàn bộ chứng cứ, lắng nghe lời khai để đưa ra Bản án ly hôn chính thức dựa trên các căn cứ pháp luật.
Bước 5: Bản án có hiệu lực pháp luật
Bản án sơ thẩm sẽ có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày tuyên án nếu không có kháng cáo từ các bên hoặc kháng nghị từ Viện kiểm sát. Đối với đương sự vắng mặt tại phiên tòa, thời hạn này tính từ ngày họ nhận được tống đạt bản án hợp pháp.
Ly hôn đơn phương khi một bên không đồng ý hoặc trốn tránh chưa bao giờ là một hành trình dễ dàng. Nó đòi hỏi người khởi kiện phải có sự kiên trì, hiểu biết pháp luật vững vàng và sự chuẩn bị tài liệu chứng cứ chặt chẽ để thuyết phục Hội đồng xét xử.
Nếu bạn đang rơi vào hoàn cảnh bế tắc, bị đối phương đe dọa hoặc giấu kín giấy tờ, việc tham khảo ý kiến
hoặc ủy quyền cho một Luật sư Hôn nhân và Gia đình chuyên nghiệp là giải pháp tối ưu. Luật sư sẽ giúp bạn
thu thập các trích lục giấy tờ bị thiếu, đại diện làm việc với Tòa án, bảo vệ bạn khỏi các hành vi bạo lực và tối đa hóa quyền lợi hợp pháp về tài sản cũng như quyền giành nuôi con.