Categories: Uncategorized
AI tạo ảnh, video có vi phạm pháp luật không?
AI tạo ảnh, video đang trở thành xu hướng phổ biến, giúp ích rất nhiều cho con người nhưng việc sử dụng AI không đúng cách sẽ dẫn đến rất nhiều rủi ro, và trong số đó có thể dẫn đến vi phạm pháp luật về quyền hình ảnh, quyền tác giả, dữ liệu cá […]
AI tạo ảnh, video đang trở thành xu hướng phổ biến, giúp ích rất nhiều cho con người nhưng việc sử dụng AI không đúng cách sẽ dẫn đến rất nhiều rủi ro, và trong số đó có thể dẫn đến vi phạm pháp luật về quyền hình ảnh, quyền tác giả, dữ liệu cá nhân và thậm chí bị xử lý hình sự.
AI tạo ảnh, video có vi phạm pháp luật không?
Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence – AI) đang thay đổi mạnh mẽ cách con người sáng tạo nội dung. Chỉ với vài câu lệnh, người dùng có thể tạo ra hình ảnh chân thực, video mô phỏng hoặc thậm chí tạo ra các nhân vật giống người thật. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, việc sử dụng AI cũng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý.
Vậy AI tạo ảnh, video có vi phạm pháp luật không? Câu trả lời là không phải mọi trường hợp đều vi phạm. Pháp luật Việt Nam hiện nay không cấm việc sử dụng AI để tạo nội dung, nhưng nếu việc sử dụng AI xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức hoặc vi phạm các quy định của pháp luật thì người thực hiện vẫn phải chịu trách nhiệm.
AI tạo ảnh, video có vi phạm pháp luật không?
AI tạo ảnh, video có bị cấm tại Việt Nam không?
Căn cứ theo Điều 7 Luật An ninh mạng 2025,các hành vi bị cấm về an ninh mạng:
1. Đăng tải, phát tán thông tin có nội dung sau trên không gian mạng:
a) Tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bao gồm: tuyên truyền xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân; chiến tranh tâm lý, kích động chiến tranh xâm lược, chia rẽ, gây thù hận giữa các dân tộc, tôn giáo và nhân dân các nước; xúc phạm dân tộc, quốc kỳ, quốc huy, quốc ca, vĩ nhân, lãnh tụ, danh nhân, anh hùng dân tộc;
b) Xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc;
c) Bịa đặt, vu khống, thông tin sai sự thật, xâm phạm nhân phẩm, danh dự, uy tín của người khác hoặc gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác;
d) Sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế – xã hội, gây khó khăn cho hoạt động bình thường của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác; thông tin bịa đặt, sai sự thật về sản phẩm, hàng hóa, tiền, trái phiếu, tín phiếu, công trái, séc và các loại giấy tờ có giá khác; thông tin bịa đặt, sai sự thật trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, thương mại điện tử, kinh doanh theo phương thức đa cấp, chứng khoán…”
Hiện nay, pháp luật Việt Nam không có quy định cấm sử dụng AI để tạo ảnh hoặc video. Điều đó có nghĩa là cá nhân, doanh nghiệp được phép sử dụng AI trong các hoạt động như:
– Thiết kế đồ họa.
– Sản xuất video quảng cáo.
– Minh họa sách, báo.
– Thiết kế sản phẩm.
– Học tập, nghiên cứu.
– Giải trí.
– Sáng tạo nghệ thuật.
Tuy nhiên, quyền sử dụng AI không đồng nghĩa với việc được phép sử dụng AI để xâm phạm quyền của người khác hoặc thực hiện các hành vi trái pháp luật. AI chỉ là công cụ, còn trách nhiệm pháp lý thuộc về người sử dụng công cụ đó.
Những trường hợp sử dụng AI tạo ảnh, video có thể vi phạm pháp luật
Xâm phạm quyền đối với hình ảnh cá nhân
Đây là trường hợp xảy ra phổ biến nhất
Ví dụ:
– Ghép mặt người khác vào hình ảnh phản cảm.
– Tạo video Deepfake của người nổi tiếng.
– Dùng AI tạo ảnh người khác để quảng cáo sản phẩm.
– Chỉnh sửa ảnh khiến người khác bị xúc phạm danh dự.
Theo Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015:
“Cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình; việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ các trường hợp pháp luật có quy định khác.”
Nếu sử dụng AI để tạo hoặc chỉnh sửa hình ảnh của người khác mà không có sự đồng ý, người vi phạm có thể:
– Buộc gỡ bỏ hình ảnh.
– Xin lỗi, cải chính công khai.
– Bồi thường thiệt hại.
– Chịu xử phạt hành chính hoặc trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành.
Vi phạm quyền tác giả
Một vấn đề đang được tranh luận nhiều là AI được huấn luyện trên hàng triệu tác phẩm có bản quyền.
Trong quá trình sử dụng AI, người dùng cần lưu ý. Có thể sẽ dẫn đến hành vi vi phạm nếu:
– Sao chép gần như nguyên bản tác phẩm của người khác.
– Tạo logo giống doanh nghiệp khác.
– Tạo tranh gần giống tác phẩm nổi tiếng.
– Xóa tên tác giả rồi công bố là của mình.
Theo Luật Sở hữu trí tuệ, tác giả có quyền nhân thân và quyền tài sản đối với tác phẩm của mình. Nếu AI tạo ra sản phẩm sao chép đáng kể từ tác phẩm đã được bảo hộ thì người sử dụng vẫn có nguy cơ phải chịu trách nhiệm.
Vi phạm quy định về dữ liệu cá nhân
Nhiều người tải lên AI các tài liệu chứa:
– CCCD.
– Hộ chiếu.
– Hợp đồng.
– Hồ sơ bệnh án.
– Dữ liệu khách hàng.
Nếu không có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu hoặc sử dụng sai mục đích thì có thể vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đặc biệt, doanh nghiệp sử dụng AI để thu thập hoặc xử lý dữ liệu khách hàng cần tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo đảm an toàn thông tin.
AI mở ra cơ hội lớn cho sáng tạo, học tập và kinh doanh. Tuy nhiên, việc sử dụng AI để tạo ảnh hoặc video không đồng nghĩa với việc người dùng được miễn trừ trách nhiệm pháp lý. Nếu AI được sử dụng đúng mục đích, tôn trọng quyền hình ảnh, quyền tác giả, dữ liệu cá nhân và không phục vụ các hành vi gian dối thì hoàn toàn hợp pháp. Ngược lại, việc lợi dụng AI để giả mạo, bôi nhọ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người khác có thể dẫn đến trách nhiệm dân sự, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.