Sử dụng vỉa hè để buôn bán có bị xử phạt hành chính không?

Tình trạng sử dụng vỉa hè để bán hàng, đặt bàn ghế hoặc kinh doanh tự phát diễn ra khá phổ biến tại nhiều địa phương hiện nay. Vậy hành vi sử dụng vỉa hè trước nhà để buôn bán có vi phạm pháp luật hay không? Sử dụng vỉa hè trái phép là như […]

Tình trạng sử dụng vỉa hè để bán hàng, đặt bàn ghế hoặc kinh doanh tự phát diễn ra khá phổ biến tại nhiều địa phương hiện nay. Vậy hành vi sử dụng vỉa hè trước nhà để buôn bán có vi phạm pháp luật hay không?

Sử dụng vỉa hè trái phép là như thế nào?

Theo khoản 2 Điều 2 Luật Đường bộ năm 2024, đường bộ bao gồm: đường, cầu đường bộ, cống đường bộ, hầm đường bộ, bến phà đường bộ, cầu phao đường bộ, đường cứu nạn và các công trình phụ trợ gắn liền với đường bộ.

Hè phố là một bộ phận của đường đô thị, phục vụ chủ yếu cho người đi bộ và kết hợp bố trí hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị. Sử dụng vỉa hè trái phép là mọi hành vi sử dụng vỉa hè không phục vụ giao thông hay người đi bộ và chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép. Một số hành vi phổ biến như sau:

– Bày bán hàng hóa, kinh doanh dịch vụ ăn uống.

– Để xe đạp, xe máy, ô tô không đúng nơi quy định.

– Tập kết vật liệu xây dựng, rác thải.

– Dựng rạp, cổng chào, che chắn làm cản trở lối đi.

– Lắp đặt biển quảng cáo, biển hiệu lấn ra vỉa hè.

Sử dụng vỉa hè để buôn bán có bị xử phạt hành chính không?

Hành vi lấn chiếm vỉa hè bị xử phạt như thế nào?

Căn cứ theo khoản Điều 12 Nghị định 168/2024/NĐ- CP về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông, mức xử phạt sẽ phụ thuộc vào tư cách chủ thể và hành vi sử dụng vỉa hè, cụ thể:

– Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với tổ chức thực hiện hành vi sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè để: họp chợ; kinh doanh dịch vụ ăn uống; bày, bán hàng hóa; sửa chữa phương tiện, máy móc, thiết bị; rửa xe; đặt, treo biển hiệu, biển quảng cáo.

– Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 6.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với tổ chức thực hiện hành vi bày, bán máy móc, thiết bị, vật tư hoặc sản xuất, gia công hàng hóa trên lòng đường, vỉa hè.

– Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với tổ chức thực hiện hành vi sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác (theo quy định phải có giấy phép) mà không có giấy phép hoặc có giấy phép nhưng đã hết giá trị sử dụng hoặc thực hiện không đúng nội dung ghi trong giấy phép.

Ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như sau: buộc tháo dỡ vật dụng lấn chiếm, buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của vỉa hè, buộc di dời hàng hóa, bàn ghế, biển hiệu hoặc bị tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm trong một số trường hợp.

Trường hợp nào được phép sử dụng vỉa hè?

Không phải mọi trường hợp sử dụng vỉa hè đều vi phạm pháp luật. Trong một số trường hợp nhất định, pháp luật cho phép sử dụng tạm thời một phần vỉa hè nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

Theo Điều 21 Nghị định 165/2024/NĐ- CP, hè phố có thể được phép sử dụng tạm thời vào mục đích không giao thông trong một số trường hợp cụ thể sau nhưng phải được cơ quan có thẩm quyền cấp phép và đảm bảo không được gây mất trật tự, an toàn giao thông, bao gồm:

– Phục vụ các hoạt động: sự kiện chính trị và hoạt động văn hóa, thể thao; phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống cháy nổ; tìm kiếm cứu nạn; phòng, chống dịch bệnh;

– Phục vụ thi công xây dựng công trình;

– Tập kết, thu gom rác thải, vật liệu xây dựng;

– Tổ chức sự kiện tang lễ;

– Tổ chức đám cưới;

– Sử dụng vào việc trông, giữ phương tiện tham gia giao thông trong trường hợp cần thiết.

Lưu ý: Đối với trường hợp sử dụng lòng đường vào mục đích tập kết, thu gom rác thải; Tổ chức sự kiện tang lễ, đám cưới; Trông, giữ phương tiện giao thông chỉ được thực hiện trên các tuyến đường huyện, đường xã, đường thôn, đường chuyên dùng, đường đô thị nhưng không bao gồm đường phố chính đô thị theo quy định của tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường đô thị. Thêm vào đó, người sử dụng nhằm các mục đích trên không sử dụng lòng đường, vỉa hè đường cao tốc và quốc lộ

Buôn bán trên vỉa hè trước nhà mình có được không?

Nhiều người cho rằng phần vỉa hè trước nhà thuộc quyền sử dụng riêng nên có thể tận dụng để buôn bán, kinh doanh. Tuy nhiên, khoản 1 Điều 3 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 quy định tài sản công bao gồm tài sản kết cấu hạ tầng phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng. Vỉa hè là một phần của đường đô thị nên mặc nhiên là tài sản công, thuộc sở hữu toàn dân.

Chức năng cốt lõi của vỉa hè là phục vụ cho người đi bộ theo chứ không phải không gian để sở hữu hay trục lợi cá nhân. Theo khoản 1 Điều 77 Luật Trật tự, An toàn giao thông đường bộ 2024 quy định vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ. Vậy nên, cá nhân không có quyền chiếm dụng riêng; không được tự ý sử dụng để kinh doanh làm cản trở lối đi chung của người đi bộ.

Vì vậy, nếu mang hàng hóa ra bày bán hay đặt bàn ghế trên vỉa hè trước cửa nhà mà không có giấy phép sử dụng tạm thời vỉa hè của cơ quan có thẩm quyền, đây được coi như hành vi lấn chiếm vỉa hè trái phép và sẽ bị xử phạt hành chính từ 2.000.000đ – 3.000.000đ.