Liệu công nhân có được ở miễn phí nhà ở xã hội không?

Tại buổi làm việc ngày 4/5/2026 giữa Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM và Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động TP.HCM, nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội và chỗ ở cho công nhân. Nhà ở xã hội là gì? Theo quy định tại Khoản 7 Điều 2 Luật Nhà ở 2023, […]

Tại buổi làm việc ngày 4/5/2026 giữa Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM và Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động TP.HCM, nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội và chỗ ở cho công nhân.

Nhà ở xã hội là gì?

Theo quy định tại Khoản 7 Điều 2 Luật Nhà ở 2023, Nhà ở xã hội là nhà ở có sự hỗ trợ của Nhà nước cho đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở theo quy định của Luật này. 

Như vậy, nhà ở xã hội là loại hình nhà ở giá rẻ, được Nhà nước hỗ trợ (về đất đai, thuế, tín dụng) dành riêng cho các đối tượng chính sách, người thu nhập thấp hoặc công nhân tại các khu công nghiệp.

Các loại hình nhà ở xã hội

Theo Điều 82 Luật Nhà ở 2023, nhà ở xã hội gồm 2 loại chính: nhà chung cư và nhà ở riêng lẻ. 

Trong đó, nhà chung cư là loại phổ biến, phải xây dựng theo dự án và quy hoạch được duyệt; còn nhà ở riêng lẻ áp dụng tại một số khu vực như nông thôn, miền núi và phải tuân thủ quy định xây dựng. 

Ngoài ra, cá nhân cũng có thể tham gia xây dựng nhà ở xã hội dưới dạng nhà nhiều tầng nhiều căn hộ hoặc nhà riêng lẻ, nhưng vẫn phải đảm bảo đúng tiêu chuẩn diện tích và quy chuẩn kỹ thuật theo quy định.

Đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội?

Các nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội năm 2026 được quy định tại Điều 76 Luật Nhà ở 2023. Cụ thể như sau: 

1. Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ thuộc trường hợp được hỗ trợ cải thiện nhà ở theo quy định của Pháp lệnh ưu đãi người có công với Cách mạng 2020

2. Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn.

3. Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn thuộc vùng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu.

4. Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị.

5. Người thu nhập thấp tại khu vực đô thị.

6. Công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong và ngoài khu công nghiệp.

7. Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang nhân dân, công nhân công an, công chức, công nhân và viên chức quốc phòng đang phục vụ tại ngũ; người làm công tác cơ yếu, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu hưởng lương từ ngân sách nhà nước đang công tác.

8. Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức.

9. Đối tượng đã trả lại nhà ở công vụ theo quy định tại khoản 4 Điều 125 Luật Nhà ở 2023, trừ trường hợp bị thu hồi nhà ở công vụ do vi phạm quy định của Luật Nhà ở 2023.

10. Hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp bị thu hồi đất và phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở theo quy định của pháp luật mà chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở.

11. Học sinh, sinh viên đại học, học viện, trường đại học, cao đẳng, dạy nghề, trường chuyên biệt theo quy định của pháp luật; học sinh trường dân tộc nội trú công lập.

12. Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong khu công nghiệp.

13. Người có từ 02 con đẻ trở lên.

Riêng nhóm thứ 13 được sửa đổi, bổ sung theo điểm a khoản 3 Điều 29 Luật Dân số 2025, với thời điểm chính thức áp dụng từ ngày 01/07/2026.

(Ảnh minh họa: Công nhân ở miễn phí nhà ở xã hội có thật không? Đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội) 

Tóm lại, chính sách hỗ trợ áp dụng cho nhiều nhóm đối tượng, bao gồm: người có công với cách mạng; hộ nghèo, cận nghèo (ở nông thôn, đô thị và vùng chịu ảnh hưởng thiên tai); người thu nhập thấp tại đô thị; công nhân, người lao động; lực lượng vũ trang; cán bộ, công chức, viên chức; người đã trả lại nhà ở công vụ; người bị thu hồi đất chưa được bố trí chỗ ở; học sinh, sinh viên; và các doanh nghiệp trong khu công nghiệp. 

Công nhân có được ở miễn phí nhà ở xã hội hay không?

Tại buổi làm việc ngày 4/5/2026 giữa Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM và Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động TP.HCM, nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội và chỗ ở cho công nhân, Liên đoàn Lao động thành phố đã ký kết hợp tác với 4 đơn vị. Theo kế hoạch, chương trình sẽ triển khai xây dựng khoảng 100.000 căn nhà dành cho người lao động trong giai đoạn 2026 – 2030.

Trong tổng số này, hơn 50.000 căn dự kiến được phát triển theo hình thức cho thuê hoặc thuê mua. Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp có kế hoạch thuê lại các căn hộ này để bố trí chỗ ở miễn phí cho công nhân.

Các đơn vị tham gia gồm Tập đoàn Hoa Sen, Tập đoàn Phú Cường, Công ty TNHH MTV Phát triển Công nghiệp Tân Thuận (IPC) và Công ty CP Phát triển dịch vụ LNT 7979 (LNT Group). Chương trình được định hướng triển khai chủ yếu tại các khu vực tập trung đông công nhân và người lao động, đặc biệt là các khu công nghiệp, khu chế xuất nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở ngày càng tăng. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc cung cấp chỗ ở mà còn hướng đến cải thiện toàn diện điều kiện sinh hoạt, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, đảm bảo an sinh xã hội và giúp người lao động yên tâm làm việc lâu dài.

Từ phía doanh nghiệp, nhiều đơn vị lớn đã chủ động tham gia bằng cách sẵn sàng chi trả chi phí thuê nhà ở xã hội cho số lượng lớn công nhân. Đây được xem là một giải pháp thiết thực giúp doanh nghiệp giữ chân người lao động, giảm tỷ lệ biến động nhân sự, đồng thời tạo điều kiện để công nhân được sinh sống trong môi trường ổn định, an toàn và có đầy đủ tiện ích cơ bản, từ đó nâng cao hiệu quả làm việc và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.

Như vậy, công nhân không mặc định được ở miễn phí nhà ở xã hội. Tuy nhiên, trong một số chương trình hợp tác với doanh nghiệp, người lao động hoàn toàn có thể được hỗ trợ toàn bộ hoặc phần lớn chi phí nhà ở.